Kültürümüzden Cami Örnekleri

Konu Özeti

Cami, Müslümanların ibadet ettiği, aynı zamanda toplumun buluşma, dayanışma ve öğrenme merkezi olan yapıdır. İslam dini, Türk ve İslam mimarisini birçok yönden etkilemiştir. Camilerin plan, bölüm ve süslemeleri, ibadetin gereklerine ve dönemin güzel sanat anlayışına göre şekillenmiştir. Bu konuda camilerin bölümlerini tanıyıp farklı cami örneklerini karşılaştırmayı öğreneceksin.

Temel Kavramlar

Camiler, ibadet ve cemaatin kullanımına yönelik bölümler ile yapıyı oluşturan mimari bölümler olarak iki grupta incelenebilir. Dinin mimarimize etkisi, caminin kıbleye dönük yapılması, geniş ibadet alanı ve minare gibi unsurlarda açıkça görülür.

• Cami kıbleye (Kâbe yönüne) dönük inşa edilir; mihrap kıbleyi gösterir.
• Cemaatin düzenli biçimde saf tutabilmesi için geniş ve engelsiz bir ibadet alanı düşünülür.
• Ezanın uzaktan duyulması için minare yapılır.
• Abdest almak için şadırvan ve abdest alma yerleri bulunur.
• Duvarlarda ve kubbelerde hat, çini, kalem işi, ahşap ve taş süsleme sanatları kullanılır.
• Camilerin çevresine medrese, kütüphane, aşevi, çeşme gibi yapılar eklenerek külliyeler oluşturulmuştur.

Dikkat: Mihrap ile minberi karıştırma. Mihrap, kıble yönünü gösteren oyma bölümdür. Minber ise hutbenin okunduğu merdivenli yüksek yerdir.

Camilerin Bölümleri

Aşağıdaki tabloda camilerin başlıca bölümleri ve işlevleri yer almaktadır. Bölümleri işlevlerine göre gruplayarak öğrenmek, hatırlamayı kolaylaştırır.

İpucu: İbadet bölümleri (mihrap, minber, mahfil, kürsü) ile yapıyı oluşturan bölümleri (kubbe, minare, avlu, şadırvan) iki ayrı grup olarak hatırlayabilirsin.