Devre Elemanları ve Devre Şeması (5. Sınıf)

Konu Özeti

Elektrik enerjisinin pilden ampule ulaşması için kapalı bir yol gerekir. Bu yola elektrik devresi denir. Devrede pil, ampul, anahtar ve bağlantı kablosu gibi elemanlar bulunur. Bu konuda elemanların sembollerini tanıyacak, şemaya uygun deney yapacak ve ampul parlaklığını etkileyen değişkenler hakkında hipotez kuracaksın.

Temel Kavramlar

Devre elemanlarının bir kısmının şemada gösterilen bir sembolü vardır. Bu sayede devre çizilirken her seferinde elemanların resmi çizilmez. Elemanları sembolü olup olmamasına göre sınıflandırabilmelisin.

• Pil: Devreye elektrik enerjisi sağlar. Şemada uzun ve kısa çizgilerle gösterilir.
• Ampul: Elektrik enerjisini ışık ve ısıya dönüştürür.
• Anahtar: Devreyi açıp kapatır. Anahtar kapalıyken akım geçer, açıkken geçmez.
• Kablo: Elemanları birbirine bağlar ve akımın yolunu oluşturur. Şemada düz bir çizgiyle gösterilir.
• Pil yuvası, ampul yuvası ve kroko klips: Bağlantıyı kolaylaştıran yardımcı parçalardır. Şemada sembolleri yoktur.

Devre şeması, elemanların sembollerle gösterildiği çizime denir. Şema çizilirken bağlantı kabloları düz çizgilerle ve genellikle dikdörtgen biçiminde çizilir. Pilin artı ve eksi kutupları doğru yönde gösterilmelidir.

• Önce pil, ampul ve anahtar sembolleri yerleştirilir.
• Sonra elemanlar düz çizgilerle kapalı bir yol oluşturacak şekilde birleştirilir.
• Anahtarın açık ya da kapalı olduğu şemada belirtilir.
• Şemadaki devre gerçek devrenin aynısı olmalıdır; eleman eksik ya da fazla olmamalıdır.

Hipotez, bir sorunun denenebilir ve test edilebilir tahmini cevabıdır. Genellikle Eğer ... değiştirirsem, ... değişir biçiminde yazılır. Deneyde değiştirdiğimiz şeye bağımsız değişken, ölçtüğümüz ya da gözlediğimiz şeye bağımlı değişken denir. Diğer koşullar sabit tutulur.

• Pil sayısı: Pil sayısı arttıkça ampul daha parlak yanar.
• Seri bağlı devrede ampul sayısı arttıkça ampuller daha sönük yanar.
• Kullanılan ampulün özelliği de parlaklığı etkileyebilir.