Kaynakların Verimli Kullanımı (5. Sınıf Sosyal Bilgiler)

Konu Özeti

Doğal kaynaklar sınırlıdır, insanların ihtiyaçları ise çoğu zaman bu kaynaklardan fazladır. Bu nedenle kaynakları israf etmeden, gereken kadar ve gelecek nesilleri düşünerek kullanmak gerekir. Bu konuda ihtiyaç ile isteği ayırmak, bütçe yapmak ve yaşadığımız ildeki ekonomik faaliyetleri tanımak önemlidir. Bu not bu üç beceriyi birlikte ele alır.

Temel Kavramlar

• Kaynak: İnsanların ihtiyaçlarını karşılamak için kullandığı her türlü varlıktır. Örneğin su, toprak, orman, enerji ve para birer kaynaktır.
• Verimli kullanım: Kaynakları israf etmeden, gereken ölçüde ve gelecek nesilleri düşünerek kullanmaktır.
• İhtiyaç: Yaşamak için zorunlu olan şeylerdir (yiyecek, su, barınma, giyim, eğitim, sağlık).
• İstek: Olmasa da yaşanabilen, zevk ve beğeniye bağlı şeylerdir (oyuncak, marka ayakkabı, yeni model telefon).
• Bütçe: Bir kişinin veya ailenin belirli bir sürede elde etmeyi planladığı gelir ile yapacağı giderlerin planıdır.
• Gelir: Çalışarak veya başka yollarla kazanılan paradır. Gider: Harcanan paradır.

Kalan para = Gelir − Gider

Verimli kullanımın etkisi hem doğada hem insanlarda görülür. Aşağıdaki diyagram bu iki yönü ve ikisinin ortak noktasını gösterir.

Bütçe yönetiminde önce ihtiyaçlar karşılanır, sonra kalan gelire göre istekler değerlendirilir. Gelirin bir kısmı ileride kullanılmak üzere biriktirilir (tasarruf).

Ekonomik Faaliyetler

Ekonomik faaliyet, insanların ihtiyaçlarını karşılamak ve gelir elde etmek için yaptığı üretim, ticaret ve hizmet çalışmalarıdır. Her ilin coğrafi özelliklerine göre farklı faaliyetler öne çıkar.

• Bir ilin iklimi, yer şekilleri, toprağı ve yer altı kaynakları ekonomik faaliyetleri belirler.
• Bir ilin ekonomik faaliyetlerini özetlerken en çok öne çıkan 2-3 faaliyeti ve nedenlerini yazarız.