Engelli Sporlarına İlişkin Kavramlar (6. Sınıf) Konu Notu

Konu Özeti

Engelli sporları, bedensel, görme, işitme ya da zihinsel engeli olan bireylerin spor yapabilmesi için kuralları, araç gereçleri ve ortamı uyarlanmış spor dallarıdır. Bu sporlarda hareket kavramları, hareket becerileri ve taktik ile strateji birlikte çalışır. Amaç yalnızca sağlıklı yaşamı desteklemek değil, topluma katılımı artırmak ve özgüven, dayanışma, saygı gibi değerleri geliştirmektir. Bu notta üç kazanımı sırayla öğreneceksin.

Temel Kavramlar

Hareket kavramları, vücudun, alanın, eforun ve ilişkilerin farkında olarak hareket etmeyi anlatır. Engelli sporlarında bu kavramlar sporcunun durumuna göre uygulanır.

• Yön ve alan: Hareketin nereye yapıldığı ve boş alanın nerede olduğu.
• Hız ve zaman: Hareketin ne kadar hızlı ve ne zaman yapıldığı.
• Güç (efor): Hareketin ne kadar kuvvetle yapıldığı.
• Denge: Oturarak ya da tek ayak üstünde bedeni kontrol etme.
• İlişki: Takım arkadaşı, rakip ve araç gereçle uyum.

Hareket becerileri; yer değiştirme, duruş ve nesne kontrolü becerileridir. Engelli sporlarında bu beceriler sporcunun imkânlarına uygun biçimde sergilenir.

• Yer değiştirme: Koşma ya da tekerlekli sandalyeyle ilerleme, durma ve yön değiştirme.
• Duruş: Denge ve dönme hareketleri.
• Nesne kontrolü: Atma, yakalama, vurma ve yuvarlama.

Taktik, oyun içinde anlık verilen karardır; strateji ise maç öncesi yapılan genel plandır. Örnek spor dalları arasında oturarak voleybol, tekerlekli sandalye basketbolu, golbol ve bocce bulunur.