Türk Müziği Çalgı Toplulukları ve Türleri (6. Sınıf)

Konu Özeti

Türk müziği; halk müziği, sanat müziği, askerî müzik ve dinî-tasavvufî müzik gibi farklı türlerden oluşur. Her türün kendine özgü ezgi yapısı, çalgıları ve icra biçimi vardır. Bu konuda türleri karşılaştıracak, çalgı topluluklarını tanıyacak ve belirli gün ve haftalarla ilgili eserleri öğreneceksin. Atatürk’ün müziğe verdiği önem ve ortak repertuvardaki eserler de konunun parçasıdır.

Temel Kavramlar

Türk halk müziği halk arasında, yöreden yöreye değişerek doğmuştur; türkü, ninni, mani, ağıt ve halaylardan oluşur. Türk sanat müziği ise saray ve çevresinde gelişmiş, makam adı verilen ses dizilerine dayanır ve bestecileri bellidir.

• Halk müziği: çoğu eser anonimdir veya âşıklara aittir; bağlama, kaval, zurna ve davulla çalınır.
• Sanat müziği: makama dayanır; ud, kanun, ney, tanbur ve kemençeyle icra edilir.
• Mehter: askerî müziğin eski örneğidir; davul, zurna, nefir, zil ve kösle topluca ve ayakta çalınır.
• Dinî-tasavvufî müzik: dinî-tasavvufî törenlerde icra edilen müziktir.

Çalgılar ses üretim biçimlerine göre telli, üflemeli ve vurmalı çalgılar olmak üzere üç gruba ayrılır.