Hristiyanlık: Doğuşu, Tarihi ve Temel Özellikleri

Konu Özeti

Hristiyanlık, Hz. İsa'nın (Hristiyanlara göre İsa Mesih) etrafında oluşmuş ve ona inananların dinidir. İlk olarak Filistin'de Yahudiler arasında ortaya çıkmış, zamanla Roma İmparatorluğu'nda yayılmıştır. Bugün dünyanın en geniş mensubiyete sahip dinlerinden biridir. Bu notta doğuşunu, tarihî gelişimini, kutsal kitabını, temel inançlarını ve mezheplerini öğreneceksiniz.

Temel Kavramlar

Hz. İsa, Yahudi toplumuna gönderilmiş bir peygamber olarak Yahudi geleneği içinde yetişmiştir. Hristiyanlar onu Mesih olarak kabul eder. Müslümanlar ise İsa'yı Allah'ın peygamberi olarak kabul eder ve ilahlığını ya da Allah'ın oğlu olduğu inancını kabul etmez.

Hristiyanlığın tarihî gelişiminde öne çıkan olaylar şunlardır:

• İlk dönem: Havariler Hz. İsa'nın mesajını yaymaya çalışmış, ilk Hristiyanlar Roma İmparatorluğu'nda baskı görmüştür.
• Pavlus: Hristiyanlığın Yahudilik dışındaki toplumlara yayılmasında ve teolojik şekillenmesinde etkili olmuştur.
• 313 Milano Fermanı: Roma İmparatoru Konstantin ile Hristiyanlara dinî özgürlük tanınmıştır.
• 325 İznik Konsili: Hristiyan inancının esasları tartışılmış, teslis (üçleme) anlayışı ağırlık kazanmıştır.
• 392: Roma İmparatoru Theodosius döneminde Hristiyanlık Roma'nın resmî dini olmuştur.
• 1054: Doğu (Ortodoks) ve Batı (Katolik) kiliseleri birbirinden ayrılmıştır.
• 16. yüzyıl: Reform hareketiyle Protestanlık ortaya çıkmış; öncüleri arasında Martin Luther ve Calvin bulunur.

Hristiyanların kutsal kitabı Kutsal Kitap'tır. İki bölümden oluşur: Eski Ahit ve Yeni Ahit. Eski Ahit, Yahudilerle ortak kabul edilen kitaplardan oluşur. Yeni Ahit'te dört İncil (Matta, Markos, Luka, Yuhanna), Resullerin İşleri, mektuplar ve Vahiy bulunur.

Milano Fermanı (313) serbestlik verir; Hristiyanlığın Roma'nın resmî dini olması (392) daha sonraki bir gelişmedir. Bu iki olayı karıştırmayın.

Başlıca mezhepler Katolik, Ortodoks ve Protestan'dır. Katolik mezhebinin merkezi Roma'dır (Vatikan) ve ruhani lideri Papa'dır. Ortodoksluk Doğu kiliselerinin mezhebidir ve Papa'nın otoritesini kabul etmez. Protestanlık, Reform ile doğmuştur ve Kutsal Kitap'ın otoritesini vurgular.