7. Sınıf Türkçe: Okuma, Dinleme ve Anlatım Becerileri

Konu Özeti

Bu konuda okuma, dinleme ve izleme metinlerini amacımıza göre seçmeyi, uygun strateji ve yöntemi belirlemeyi ve metni doğru anlamayı öğreniyoruz. Metni yorumlayıp değerlendirmek, anahtar kelimeleri bulup özetlemek ve kendi sürecimizi gözden geçirmek de bu becerilerin parçasıdır. Bu beceriler derslerde ve günlük hayatta bilgiye ulaşmanın temelidir. Konuşma ve yazmada görüşlerimizi gerekçeyle ifade etmemizi de sağlar.

Temel Kavramlar

Materyal seçimi, okuyacağımız ya da izleyeceğimiz kaynağı amacımıza ve konumuza göre belirlemektir. Amaç bilgi edinmek, eğlenmek, araştırmak ya da bir problemi çözmek olabilir.

• Güvenilirlik: yazar, yayınevi, yayın tarihi ve kaynak bilgisine bakılır.
• Uygunluk: metnin konuya ve okuyucunun düzeyine uygun olup olmadığına bakılır.
• Okuma stratejileri: metne göz gezdirme, başlık ve görsellerden tahmin yürütme, anahtar kelimelerin altını çizme, soru sorma, not alma ve özetleme.
• Dinleme ve izleme stratejileri: konuyu önceden tahmin etme, not alma, ana fikri yakalama ve anlaşılmayan yeri not edip sonra sorma.
• Yöntem seçimi: yüksek sesle okuma, sessiz okuma, tarama okuması ve ayrıntılı okuma amaca göre değişir.

Anahtar kelime = konuyu taşıyan + sık geçen + başlıkla ilişkili kelime

Anahtar kelimeler metnin konusunu taşıyan, sık tekrar eden ve başlıkla ilişkili kelimelerdir. Her paragrafın ana fikrini bulup bu kelimeleri belirlemek metni çözümlemenin en kısa yoludur.

• Özet kendi cümlelerimizle yazılır.
• Gereksiz ayrıntı, örnek ve tekrar özetten çıkarılır.
• Asıl düşünce ve önemli olaylar sırasıyla korunur.
• Kendi yorumumuz özete katılmaz.

Yorumlama, metinde doğrudan söylenmeyeni ipuçlarından çıkarmaktır. Değerlendirme ise metnin güvenilirliği, anlaşılırlığı, amaca uygunluğu ve ikna ediciliği hakkında ölçütlere dayalı karar vermektir.

Özet, yorum ve değerlendirmeyi karıştırma: Özet metne sadıktır; yorum ipuçlarından çıkarım yapar; değerlendirme ölçüte göre yargıya varır.