Should: Tavsiye ve Öneri Bildirme (9. Sınıf)

Konu Özeti

Should, tavsiye, öneri ve sorumluluk bildirmek için kullanılan bir modal fiildir. Türkçedeki ‘-meli, -malı’ anlamına karşılık gelir. Bu ünitede doğa ve çevre konularında ne yapmamız gerektiğini anlatmak için sıkça kullanılır. Konu; olumlu, olumsuz, soru ve kısa cevap yapılarını kapsar.

Temel Kavramlar

Should cümlede fiilden önce gelir ve kendisi değişmez. Özneye göre -s almaz; bütün öznelerle aynı biçimde kullanılır.

Özne + should + fiil (yalın hâl) | Özne + should not (shouldn’t) + fiil

Should + özne + fiil? | Wh- + should + özne + fiil?

• Fiil yalın hâlde kalır: He should recycle (✗ should recycles, ✗ should to recycle).
• Tüm öznelerle aynı biçimde kullanılır; he, she, it için -s eklenmez.
• Olumsuz kısaltma: should not = shouldn’t.
• Güçlü zorunluluk için must / have to, tavsiye için should kullanılır.
• Kullanım alanları: Tavsiye (You should turn off the lights when you leave.), Öneri (We should use public transport more often.), Sorumluluk (People should take care of animals.), Görüş sorma (Should we ban plastic bags?)

Dinleme, okuma, yazma ve konuşmada should yapısını şu adımlarla kullanabilirsin.

• Dinleme (L1–L4): Başlığa bakıp konuyu tahmin et; duyduğun should ve shouldn’t cümlelerini not al ve duyduğun tavsiyeyi kendi hayatınla karşılaştır.
• Telaffuz (P1): should’daki l sessizdir: /ʃʊd/. Shouldn’t /ˈʃʊdnt/ biçiminde okunur. Evet/hayır sorularında ses tonu sonda yükselir (Should we recycle? ↗).
• Okuma (R1–R4): Tavsiye cümlelerini (should / shouldn’t) altını çizerek bul; sebep-sonuç ilişkisini tespit et (Forests are important, so we should protect them).
• Yazma (W1–W4): Konuyu seç, fikirleri kelime ağacıyla topla; giriş + 3–4 tavsiye + sonuç yapısında kısa bir metin yaz; First, Also, Finally, Because gibi bağlaçları kullan.

Sık hata: ‘She should to go’ ✗ → ‘She should go’ ✓. Should’tan sonra to kullanılmaz.

Kelime bilgisi: Aşağıdaki doğa ve yaşam kelimeleri should cümleleriyle birlikte kullanılır.