9. Sınıf Kimya

Periyodik Tabloda Yer Bulma (9. Sınıf Kimya) Konu Notu

Etkileşim · 9. sınıf

Klevi Fen Laboratuvarı · Klevero ekibi · yapay zekâ destekli · Güncellendi:

Kazanımlar

  • KİM.9.1.1 Kimya biliminin günlük hayata katkısına ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme
  • KİM.9.1.2 Farklı ortamlarda kimyasal maddelerin kullanımından kaynaklanan problemleri çözebilme
  • KİM.9.1.3 Atom teorilerindeki varsayımları kullanarak bilimsel bilginin değişebilirliğine ilişkin bilimsel…
  • KİM.9.1.4 Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme
  • KİM.9.1.5 Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme
  • KİM.9.1.6 Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme
  • KİM.9.1.7 İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme
  • KİM.9.1.8 Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme

Konu Özeti

Periyodik tablo, elementlerin atom numarasına göre düzenlendiği bir tablodur. Bir elementin elektron dizilimini bilirsek, tablodaki periyodunu ve grubunu bulabiliriz. Bu bilgi, elementin metal mi ametal mi olduğunu ve hangi iyonu oluşturacağını tahmin etmemize yardım eder. Konu, atom modelleri ve orbital kavramlarıyla birlikte düşünüldüğünde daha anlaşılır hale gelir.

Temel Kavramlar

  • Atom modelleri: Dalton atomu bölünmez kabul etti; Thomson elektronu keşfetti; Rutherford çekirdeği buldu; Bohr elektronların belirli enerjili yörüngelerde bulunduğunu öne sürdü; modern (kuantum) modelde elektronun yeri kesin bilinmez, bulunma olasılığının yüksek olduğu bölgeler orbitallerdir.
  • Orbital: Elektronun bulunma olasılığının en yüksek olduğu bölgedir. Alt katmanlar s, p, d, f şeklindedir; s'de 1, p'de 3, d'de 5, f'de 7 orbital bulunur.
  • Bir orbitale en fazla 2 elektron girer; s en çok 2, p 6, d 10, f 14 elektron alır.
  • Periyot numarası, elementin en dış katman (en büyük n) numarasıdır.
  • A grubunda grup numarası, değerlik elektron sayısına eşittir. s ve p ile biten dizilimler A grubudur; d ile biten dizilimler B grubu (geçiş) elementleridir.
  • Metaller değerlik elektronlarını vererek katyon (+) oluşturur; ametaller elektron alarak anyon (−) oluşturur.

Periyot = en dış katman numarası (n) ; A grubu için Grup = değerlik elektron sayısı

Elektronlar orbitallere sırayla yerleşir. Aşağıdaki akış bu kuralları özetler.

Elektron Yerleşim Kuralları
Elektronlar önce enerjisi en düşük orbitale girer. Bir orbitalde en fazla iki zıt spinli elektron bulunur. Eşit enerjili orbitaller önce teker teker dolar.

Kükürt (S, 16 elektron) için dizilim 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁴ şeklindedir. Aşağıdaki kart bu bilgiyi periyodik tablo üzerinde gösterir.

Kükürt 16. atom numaralı elementtir. 3. periyotta ve 16. grupta yer alır ve bir ametaldir.

Dizilimdeki en büyük n değeri 3 olduğu için S 3. periyottadır. Değerlik elektronu 2 + 4 = 6 olduğundan 6A grubundadır.

Notun devamı (Klevero uygulamasında)

  • Adım Adım Örnekler
  • Sık Yapılan Hatalar
  • Mini Özet Tablo
  • Kontrol Soruları