9. Sınıf Kimya
Periyodik Tabloda Yer Bulma (9. Sınıf Kimya) Konu Notu
Klevi Fen Laboratuvarı · Klevero ekibi · yapay zekâ destekli · Güncellendi:
Kazanımlar
KİM.9.1.1Kimya biliminin günlük hayata katkısına ilişkin bilimsel çıkarım yapabilmeKİM.9.1.2Farklı ortamlarda kimyasal maddelerin kullanımından kaynaklanan problemleri çözebilmeKİM.9.1.3Atom teorilerindeki varsayımları kullanarak bilimsel bilginin değişebilirliğine ilişkin bilimsel…KİM.9.1.4Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilmeKİM.9.1.5Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilmeKİM.9.1.6Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilmeKİM.9.1.7İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilmeKİM.9.1.8Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme
Konu Özeti
Periyodik tablo, elementlerin atom numarasına göre düzenlendiği bir tablodur. Bir elementin elektron dizilimini bilirsek, tablodaki periyodunu ve grubunu bulabiliriz. Bu bilgi, elementin metal mi ametal mi olduğunu ve hangi iyonu oluşturacağını tahmin etmemize yardım eder. Konu, atom modelleri ve orbital kavramlarıyla birlikte düşünüldüğünde daha anlaşılır hale gelir.
Temel Kavramlar
- Atom modelleri: Dalton atomu bölünmez kabul etti; Thomson elektronu keşfetti; Rutherford çekirdeği buldu; Bohr elektronların belirli enerjili yörüngelerde bulunduğunu öne sürdü; modern (kuantum) modelde elektronun yeri kesin bilinmez, bulunma olasılığının yüksek olduğu bölgeler orbitallerdir.
- Orbital: Elektronun bulunma olasılığının en yüksek olduğu bölgedir. Alt katmanlar s, p, d, f şeklindedir; s'de 1, p'de 3, d'de 5, f'de 7 orbital bulunur.
- Bir orbitale en fazla 2 elektron girer; s en çok 2, p 6, d 10, f 14 elektron alır.
- Periyot numarası, elementin en dış katman (en büyük n) numarasıdır.
- A grubunda grup numarası, değerlik elektron sayısına eşittir. s ve p ile biten dizilimler A grubudur; d ile biten dizilimler B grubu (geçiş) elementleridir.
- Metaller değerlik elektronlarını vererek katyon (+) oluşturur; ametaller elektron alarak anyon (−) oluşturur.
Periyot = en dış katman numarası (n) ; A grubu için Grup = değerlik elektron sayısı
Elektronlar orbitallere sırayla yerleşir. Aşağıdaki akış bu kuralları özetler.
Kükürt (S, 16 elektron) için dizilim 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁴ şeklindedir. Aşağıdaki kart bu bilgiyi periyodik tablo üzerinde gösterir.
Kükürt 16. atom numaralı elementtir. 3. periyotta ve 16. grupta yer alır ve bir ametaldir.
Dizilimdeki en büyük n değeri 3 olduğu için S 3. periyottadır. Değerlik elektronu 2 + 4 = 6 olduğundan 6A grubundadır.
Notun devamı (Klevero uygulamasında)
- Adım Adım Örnekler
- Sık Yapılan Hatalar
- Mini Özet Tablo
- Kontrol Soruları