Yeşil Kimya: Atık Önleme İlkesi ve Metal Nanoparçacıklar

Konu Özeti

Yeşil kimya, kimyasal ürün ve süreçlerin tasarımında zararlı madde kullanımını ve oluşumunu azaltmayı ya da ortadan kaldırmayı amaçlar. Atık önleme ilkesine göre atık oluştuktan sonra temizlemek yerine, hiç oluşmaması için süreci baştan planlamak daha doğrudur. Bu konuda evsel atıklardan metal nanoparçacık elde etmeyi ve metal atıklarının ekosistemdeki etkilerini öğreneceksin. Nanoparçacıklar hem fırsat hem de risk taşıdığı için kontrollü kullanım önemlidir.

Temel Kavramlar

• Atık önleme: Atığın kaynağında, yani üretim planlamasında azaltılmasıdır.
• Geri kazanım: Atığın yeni ürünlere dönüştürülmesidir.
• Nanoparçacık: Boyutu 1 ile 100 nm arasında olan çok küçük tanecik.
• Yeşil kimya: Zararlı madde kullanımını azaltan kimya anlayışıdır.
• Metal nanoparçacıklar, aynı metalin kütlesel halinden farklı renk ve tepkime özellikleri gösterir.

1 nm = 10⁻⁹ m

Atık önleme basamakları aşağıdaki döngüde özetlenmiştir. Her basamak bir sonrakini kolaylaştırır.

Evsel Atıklardan Metal Nanoparçacık Elde Etme (KİM.9.3.1)

Kullanılmış çay, bitki posası, meyve kabuğu gibi evsel atıklar, içerdikleri indirgen bileşikler sayesinde metal iyonlarını metal atomlarına dönüştürebilir. Bu atomlar bir araya gelerek nanoparçacık oluşturur. Böylece hem atık değerlendirilir hem de zararlı indirgen kimyasallar kullanımı azalır.