Gelişmişlik Düzeyi ve Tarım-Ekonomi İlişkisi (AYT Coğrafya)

Konu Özeti

Tarım, bir ülkenin ekonomisinde en temel üretim sektörlerinden biridir. Ülkelerin gelişmişlik düzeyi arttıkça ekonominin ağırlığı tarımdan sanayiye, ardından hizmetler sektörüne kayar. Bu değişim tarımın üretim biçimini, verimini ve ticaretini de doğrudan etkiler. Bu konuda amaç, farklı gelişmişlik düzeyindeki ülkelerde tarım ile ekonomi arasındaki ilişkiyi veriler üzerinden yorumlayabilmektir.

Temel Kavramlar

Tarım-ekonomi ilişkisi, tarım sektörünün milli gelir, istihdam, dış ticaret ve sanayi ile bağlantısını ifade eder. Gelişmişlik düzeyini anlamak için aşağıdaki göstergeler birlikte incelenir.

• Tarımın GSYH içindeki payı: gelişmiş ülkelerde düşük, az gelişmiş ülkelerde yüksektir.
• Tarımda çalışan nüfus oranı: gelişmiş ülkelerde düşük, az gelişmiş ülkelerde yüksektir.
• Verimlilik (birim alandan ve çalışan başına ürün): gelişmiş ülkelerde yüksektir.
• Gelişmişlik göstergeleri: kişi başına milli gelir, İGE, sektörel istihdam dağılımı, kentleşme oranı, eğitim ve sağlık düzeyi.
• Tarım nüfusunun düşük olması tarımın önemsiz olduğu anlamına gelmez; gelişmiş ülkeler de büyük tarım üreticisi ve ihracatçısı olabilir.

Tarımın GSYH payı (%) = (Tarım GSYH / Toplam GSYH) · 100

Gelişmişlik düzeylerine göre tarımın temel özellikleri aşağıdaki tabloda karşılaştırılmıştır.