Kültürlenme ve Kültürleşme: Kendi Toplumsal Kültürümüzün Önemi

Konu Özeti

Kültür, bir toplumun üyelerince paylaşılan maddi ve manevi değerlerin, inançların, göreneklerin, dilin ve davranış kalıplarının bütünüdür. Birey kültürü doğuştan getirmez, toplumsallaşma sürecinde öğrenir. Bu süreç iki ana kavramla açıklanır: kültürlenme ve kültürleşme. Konuyu anlamak, sınavda verilen bir durumun hangi süreci anlattığını doğru seçmeyi sağlar.

Temel Kavramlar

• Kültürlenme (enkültürasyon): Bireyin içinde doğduğu toplumun kültürünü öğrenmesi ve içselleştirmesidir. Aile, okul, akran grubu ve kitle iletişim araçları bu süreçte etkilidir.
• Kültürleşme (akülturasyon): Farklı kültürlerin karşılıklı etkileşimi sonucu kültürel öğelerin alınıp verilmesidir. Ticaret, göç, savaş, turizm, medya ve teknoloji bu etkileşimi artırır.
• Kısaca: Kültürlenme kendi kültürünü edinmeyi, kültürleşme kültürler arası etkileşimi ifade eder.

Kendi Toplumsal Kültürümüzün Önemi

• Kimlik oluşumu: Birey, ait olduğu kültür sayesinde ben kimim, hangi topluluğa aitim sorusuna yanıt bulur.
• Toplumsal bütünlük: Ortak dil, değer ve normlar bireyleri birbirine bağlar ve dayanışmayı güçlendirir.
• Süreklilik: Kültür nesilden nesile aktarılarak toplumun varlığını sürdürmesini sağlar.
• Davranışları yönlendirme: Normlar ve değerler neyin kabul edilebilir olduğunu belirler ve toplumsal düzeni destekler.
• Dengeli etkileşim: Kendi kültürünü tanıyan toplum, başka kültürlerden aldığı öğeleri ayıklayıp özümseyebilir; kültürel yozlaşma ve kimlik kaybı riski azalır.
• Kültürel zenginlik: Farklı kültürlerle ilişkide kendi kültürel değerlerini tanıtma ve ortak insanlık mirasına katkı sağlama imkânı doğar.

Kültürleşme sürecinde kendi kültürünü bilmeyen toplum, dış etkiye açık hâle gelir. Bu durum asimilasyon (bir kültürün baskın kültür içinde erimesi) ve yozlaşma (özgün değerlerin anlamını yitirmesi) gibi sonuçlar doğurabilir. Kültürel etkileşimin her zaman olumsuz olmadığı, doğru yönetildiğinde toplumu zenginleştirdiği de unutulmamalıdır.

Sık yapılan hata: Kültürleşmeyi kültürün yok olması ile eşitlemek. Kültürleşme etkileşimdir; kendi kültürünü koruyarak seçici biçimde öğe almak mümkündür.