kleveroAYT Fizik
Alternatif Akım: AC-DC, R-L-C Davranışı ve Rezonans (AYT)
Klevi Fen Laboratuvarı · Klevero ekibi · yapay zekâ destekli · Güncellendi:
Kazanımlar
11.2.5.1Alternatif akımı açıklar.11.2.5.2Alternatif ve doğru akımı karşılaştırır.11.2.5.3Alternatif ve doğru akım devrelerinde direncin, bobinin ve sığacın davranışını açıklar.11.2.5.4İndüktans, kapasitans, rezonans ve empedans kavramlarını açıklar.
Konu Özeti
Alternatif akım (AC), yönü ve şiddeti zamanla periyodik olarak değişen akımdır. Şehir şebekesindeki akım sinüs biçiminde değişir. Bu konuda direnç, bobin ve sığacın AC devresindeki davranışını, empedansı ve rezonansı öğreneceksin. AYT'de bu konu grafik yorumu ve sayısal çözüm sorularında sıkça çıkar.
Temel Kavramlar
Üreteçler (alternatörler), bir çerçevenin düzgün manyetik alanda döndürülmesiyle indüksiyon emk'sı üretir. Bu emk zamanla sinüs biçiminde değişir.
V(t) = Vmax·sin(ωt) ve i(t) = imax·sin(ωt) (ω = 2πf = 2π/T)
- Periyot (T): bir tam salınımın süresidir. Frekans f = 1/T (Hz). Türkiye şebekesinin frekansı 50 Hz'dir.
- Etkin (efektif) değer: AC'nin dirençte ürettiği ısı etkisi bakımından eşdeğer DC değeridir.
- Ampermetre ve voltmetreler AC'de etkin değerleri gösterir.
ieff = imax/√2 ≈ 0,707·imax ; Veff = Vmax/√2
Ortalama güç: P = Veff·ieff·cosφ (direnç için P = ieff²·R = Veff²/R)
| Özellik | Doğru Akım (DC) | Alternatif Akım (AC) |
|---|---|---|
| Yön | Sabit | Periyodik değişir |
| Şiddet | Sabit | Zamanla sinüsel değişir |
| Kaynak | Pil, akü, doğrultucu | Alternatör, şebeke |
| Gerilim dönüştürme | Mümkün değil | Transformatörle mümkün (uzak mesafe iletim kolaylığı) |
| Bobin/sığaç davranışı | Kararlı durumda bobin kısa devre, sığaç açık devre | Frekansa bağlı direnç gösterir |
Notun devamı (Klevero uygulamasında)
- Adım Adım Örnekler
- Diren, Bobin ve Sığaç Davranışı
- Sık Yapılan Hatalar
- Empedans ve Rezonans
- Mini Özet Tablo
- Kontrol Soruları