Nüfus Özellikleri ve Nüfusun Önemi

Nüfusun Önemi ve Temel Kavramlar

Nüfus, bir ülkenin ekonomik, sosyal, kültürel ve askerî gücünü belirleyen temel unsurlardır. Nüfus hem üretici hem tüketicidir. Nüfusun miktarı kadar niteliği (eğitim, sağlık, yaş yapısı, meslek) de önemlidir. İstatistiki verilerden (tablo, grafik, oran) çıkarım yapmak TYT'de sık sorulur.

• Nüfus artış hızı: Nüfusun yıllık değişim oranıdır; doğum, ölüm ve göç belirler.
• Doğal artış hızı = doğum hızı − ölüm hızı (göç hariç).
• Nüfus artış hızı = doğal artış + net göç etkisi.
• Nüfus yoğunluğu: Bir yerleşim biriminde km² başına düşen kişi sayısıdır (genel/aritmetik yoğunluk).
• Tarımsal yoğunluk: Tarım alanı başına düşen nüfustur.
• Fizyolojik yoğunluk: Ekilebilir alan başına düşen nüfustur.
• Okuma yazma oranı, eğitim düzeyi, kişi başına gelir ve sağlık göstergeleri nüfusun niteliğini yansıtır.

Nüfus yoğunluğu = Toplam nüfus / Yüzölçümü (km²)

Doğal artış hızı (‰) = Doğum hızı (‰) − Ölüm hızı (‰)

Sık yapılan hata: Yoğunluğu yüksek olan ülke 'en kalabalık' ülke değildir. Yoğunluk yüzölçümüne bağlıdır; toplam nüfus ayrı bir kavramdır. Örneğin küçük yüzölçümlü bir ülke yüksek yoğunluklu olabilir ama toplam nüfusu az olabilir.