Tutum ve Davranışlarda Ölçülülük (İtidal) Konu Notu

Konu Özeti

Ölçülülük (itidal), hayatın her alanında aşırılık (ifrat) ile ihmalkârlık (tefrit) arasındaki orta yolu tutmak demektir. İslam dini, dengeli ve ölçülü yaşamayı öğütler. Bu konuda inanç, ibadet ve düşünce ile harcama ve davranışlar birlikte ele alınır. Konunun temel mesajı, her işi gereken ölçüde ve adaletle yapmaktır.

Temel Kavramlar

Ölçülülüğü anlamak için orta yolu ve bu yolu bozan iki uç davranışı birlikte düşünmek gerekir. Ölçülü tutum, bu üç kavramın dengesinde ortaya çıkar.

Ölçülülük = Aşırılık (ifrat) ile ihmalkârlık (tefrit) arasındaki denge (orta yol)

• İfrat: Bir davranışı gereğinden fazla yapmaktır; örneğin israf etmek veya aşırı katı davranmak.
• Tefrit: Bir davranışı gereği gibi yapmamaktır; örneğin ibadeti ihmal etmek veya hakkı olanı vermemek.
• Ümmeten vasatan: Kur’an-ı Kerim’de Müslümanlar için kullanılan “orta, dengeli bir ümmet” ifadesidir (Bakara, 143).
• Kur’an, harcamada israfı yasaklar ve cimriliği de yermez; orta yolu tavsiye eder (Furkan, 67).
• Hz. Peygamber, dinde kolaylaştırmayı ve zorlaştırmamayı öğütlemiştir.