1700-1774 Osmanlı'nın Rekabet Stratejileri: Diplomasi, Denge ve Kayıplar

Konu Özeti

XVIII. yüzyılın ilk yarısında Osmanlı, Karlofça (1699) ile büyük toprak kaybetmiş ve askerî üstünlüğünü yitirmiştir. Devlet bu dönemde savaşa ek olarak diplomasiye, denge politikasına ve Avrupa ile yeni ilişkilere yönelmiştir. 1774 Küçük Kaynarca Antlaşması ise bu dengenin bozulduğunu gösterir. Bu notta Osmanlı'nın hangi yöntemlerle rakiplerine karşı durmaya çalıştığını öğreneceksin.

Temel Kavramlar

• Rakipler: Avusturya (Habsburg) ve Rusya ana rakiplerdir; Venedik ve İran da dönemin muhataplarıdır.
• Osmanlı'nın amacı: kaybedilen toprakları geri almak veya daha fazla kayıp yaşamamaktır.
• Yöntemler: diplomasi, ittifaklar, Avrupa'daki güç dengelerinden yararlanma ve gerektiğinde savaş.
• Avrupa'da güç dengesi: Fransa, İngiltere ve Prusya'nın çıkarları Osmanlı'nın tutumunu etkilemiştir.
• Lale Devri'nde (1718-1730) Osmanlı barışçı bir politika izlemiş; Yirmisekiz Çelebi Mehmed Efendi Fransa'ya gönderilmiş (1720-1721) ve İbrahim Müteferrika matbaayı kurmuştur (1727).
• Daimî elçilik uygulaması III. Selim döneminde (1793) başlamıştır.

Zayıflayan askerî güç + diplomasi = denge politikası; denge bozulunca = ağır antlaşma (Küçük Kaynarca)