Kuruluş Dönemi Osmanlı Askerî Gücü: Muharip Unsurlar

Konu Özeti

Kuruluş Dönemi Osmanlı ordusu, Türk-İslam devletlerinin askerî geleneği üzerine kuruldu. Başlangıçta akıncılar, yaya-müsellemler ve Türkmen atlıları ordunun temelini oluşturuyordu. Fetihler genişledikçe ordu çeşitlendi ve düzenli birlikler ortaya çıktı. Bu dönemde merkezî kapıkulu birlikleri ile eyalet kökenli birlikler birlikte görev yaptı.

Temel Kavramlar

Ordu iki ana bölümden oluşur: merkezî kapıkulu birlikleri ve eyalet kökenli birlikler. Bu ayrım, her birliğin nasıl geçindiğini ve padişaha nasıl bağlı olduğunu anlamanın anahtarıdır.

• Yaya ve müsellemler: Orhan Bey döneminde kuruldu. Barışta çiftçilik yapar, savaşta ulufe alır ve vergiden muaf tutulurdu.
• Tımarlı sipahiler: Tımar sistemine dayanır. Tımar gelirinden geçinir ve kendi cebelü askerini besler.
• Akıncılar: Ordudan önce hareket eden hafif atlılardır. Maaş almaz, ganimetle geçinirler.
• Azaplar ve yörükler: Donanma, kale ve ulaşım gibi yardımcı görevlerde çalışan birliklerdir.

Yeniçeri Ocağı, Orhan Bey döneminde değil I. Murad döneminde kuruldu. İlk asker kaynağı pençik sistemiydi; savaş esirlerinin devlet payı olan beşte biri bu ocağa ayrılırdı. Sonradan devşirme sistemi ile düzenli bir asker kaynağı oluşturuldu.

Ezber ipucu: Kim ne ile geçiniyor? Yeniçeri = maaş, tımarlı sipahi = tımar, akıncı = ganimet, yaya-müsellem = savaşta ulufe ve barışta çiftçilik.