Özne-Yüklem Uyumu (YDT Konu Notu)

Konu Özeti

Özne-yüklem uyumu, cümlenin öznesi ile fiilin sayı bakımından eşleşmesi kuralıdır. YDT'de en sık karşılaşılan tuzak, özne ile fiil arasına uzun ifadeler girerek dikkati dağıtmaktır. Gerçek öznesi bulmak, doğru fiili seçmenin en önemli adımıdır. Bu notta bağlaçlı öznelerden belirsiz zamirlere, topluluk isimlerinden özel durumlara kadar tüm kalıplar örneklerle ele alınır.

Temel Kavramlar

Fiil öznenin sayısına (tekil ya da çoğul) uyar. Cümlede araya giren of, with, in, who gibi yapıların içindeki isim öznenin yerini tutmaz; gerçek öznenin sayısına bakılır. Present Simple'da 3. tekil kişide fiile -s/-es eklenir; be ve have fiilleri am/is/are, was/were, has/have biçiminde uyum gösterir.

Tekil özne + tekil fiil (is/was/has/works) | Çoğul özne + çoğul fiil (are/were/have/work)

Bağlaçlarla bağlanan özneler: Aşağıdaki kalıplarda fiilin hangi öznenin sayısına uyacağına dikkat edin.

• A and B → çoğul fiil: Tom and Ann are here.
• Tek kişi ya da şey anlamındaki and yapısı → tekil fiil: Bread and butter is my breakfast. The writer and poet is coming. (Yazar ve şair aynı kişi)
• each / every + A and B → tekil fiil: Every boy and girl has a book.
• A or B, either A or B, neither A nor B, not only A but also B → fiil YAKINDAKİ özneye uyar: Neither the teacher nor the students are ready.
• A as well as B, along with, together with, with, in addition to → fiil A'ya uyar: The manager, along with his assistants, is coming.

Sık hata: with, as well as, together with yapılarını and sanmak. The teacher as well as the students ___ (is/are)? Doğrusu is, çünkü özne 'the teacher'dır.

Belirsiz zamirler ve niceleyiciler: Bazı zamirler her zaman tekildir, bazıları her zaman çoğuldur, bazıları ise ardından gelen isme göre karar verilir.

• Daima tekil: everyone, everybody, everything, someone, anybody, nothing, no one, each, either, neither, one
• Daima çoğul: both, few, a few, several, many, others
• Sayılamayan ya da çoğul isim izleyen: all, some, any, most, a lot of, lots of, plenty of, none → isme göre karar verilir
• Each of the students has a laptop. (each of + çoğul isim → tekil fiil)
• Both of them are late.
• Some of the water is dirty. / Some of the books are old.
• One of my friends lives in London. (one of + çoğul isim → tekil fiil)
• None of the students is / are absent. (İkisi de kabul edilir; resmî yazımda tekil tercih edilebilir.)

Topluluk isimleri, kesirler ve ölçüler: Bunlarda anlam belirleyicidir. Para, zaman ve ağırlık gibi bir bütün olarak düşünülen ifadeler tekil fiil alır.

• Topluluk isimleri (team, family, committee, group, class, government): bütün olarak düşünülürse tekil, üyeler tek tek düşünülürse çoğul. The team is winning. / The team are arguing among themselves.
• The police, the people, cattle, the poor, the rich → daima çoğul: The police are investigating.
• Para, zaman, mesafe, ağırlık bir bütün olarak → tekil: Ten dollars is a lot. Five years is a long time.
• Kesirler ve yüzdeler of'tan sonraki isme uyar: Two-thirds of the cake was eaten. / Forty percent of the students were absent.
• The number of + çoğul isim → tekil fiil; A number of + çoğul isim → çoğul fiil: The number of applicants is rising. / A number of applicants were rejected.

Özel Durumlar

• -s ile biten ama tekil olanlar: news, mathematics, physics, economics, politics, measles, the United States → Mathematics is difficult.
• Daima çoğul çift nesneler: trousers, jeans, scissors, glasses, pliers → These jeans are new. (A pair of jeans is on the table.)
• Kitap, film, ülke adları tekil: 'Gulliver's Travels' is an interesting book.
• There is/are ve Here is/are: fiil sonraki isme uyar: There is a pen and two books on the desk. / There are two books and a pen.
• Who, which, that ilgi zamirleri fiili öncülüne (antecedent) göre seçer: He is one of the students who are successful.
• The only one of the students who ... → tekil: He is the only one of the students who has passed.
• Devrik cümlelerde özneyi bul: Behind the house stand two old trees.
• İsim cümleleri ve to-infinitive/gerund öznesi tekildir: Swimming is good for health. What he said was true.