Ham puan ve standart puan nedir?

Ham puan bir testteki nettir; standart puan ise bu netin o yılki bütün adayların ortalamasına göre ortalaması 50, standart sapması 10 olan bir ölçeğe çevrilmiş hâlidir.

Güncellendi: 22 Ekim 2026

Ham puan

Ham puan, bir testteki netindir: doğru sayısından yanlışların bir kısmı çıkarılarak bulunur (YKS'de dörtte biri, LGS'de üçte biri). Ayrıntı: Net nedir?

Standart puan

ÖSYM ve MEB, her testin ham puanlarının ortalamasını ve standart sapmasını bulur. Sonra her adayın ham puanını, ortalaması 50, standart sapması 10 olan bir ölçeğe çevirir. Buna standart puan denir.

Bunun anlamı şu: bir testte ne kadar puan aldığın yalnızca kaç net yaptığına değil, diğer adayların o testte ne yaptığına da bağlıdır. Test zor geçtiyse ve ortalama düştüyse aynı net daha çok puan eder.

Puan nasıl oluşur?

• YKS: Testlerin standart puanları puan türüne göre ağırlıklarla toplanır, sonra en küçüğü 100, en büyüğü 500 olacak biçimde TYT, SAY, EA, SÖZ ve DİL puanlarına dönüştürülür. TYT puanında testlerin ağırlıkları Türkçe %33, Sosyal Bilimler %17, Temel Matematik %33, Fen Bilimleri %17'dir.
• LGS: Alt testlerin standart puanları ağırlık katsayılarıyla çarpılır (Türkçe, Matematik ve Fen Bilimleri 4; İnkılap Tarihi, Din Kültürü ve Yabancı Dil 1) ve toplanır. Bu toplam, 100 ile 500 arasında bir puana dönüştürülür. Ayrıntı: LGS puanı nasıl hesaplanır?

Puan hesaplayıcılar neden "tahmini" der?

Standart puan sınavdan sonra, o yılın bütün sonuçlarıyla hesaplandığı için sınavdan önce kesin bilinemez. Netten puan çıkaran her hesaplayıcı (Klevero'daki dahil) önceki yılların verisine dayanan bir tahmin yapar. Klevero bu yüzden puanları her zaman "tahmini" diye gösterir.