1990 Sonrası Türk Dış Politikası: Kapsamlı Konu Notu

Konu Özeti

Soğuk Savaş'ın sona ermesiyle iki kutuplu dünya düzeni çöktü ve Türkiye'nin çevresinde yeni devletler ortaya çıktı. Türkiye, NATO üyeliğini sürdürürken Balkanlar, Kafkasya, Orta Asya ve Orta Doğu'da daha çok yönlü bir dış politika izledi. Avrupa Birliği süreci, Kıbrıs ve Ege sorunları bu dönemin temel başlıkları oldu. Bu konuyu öğrenirken hem olayların sırasını hem de her olayın Türkiye'ye etkisini birlikte düşünmelisin.

Temel Kavramlar

• Çok yönlü dış politika: Türkiye'nin tek bir bloğa bağlı kalmadan NATO, AB, Türk Cumhuriyetleri, Karadeniz ve Orta Doğu ile aynı anda ilişki kurması.
• Bölgesel iş birliği: Karadeniz Ekonomik İş Birliği Örgütü (KEİ, 1992) ve ECO gibi kuruluşlarla komşularla ekonomik bağların güçlendirilmesi.
• Kopenhag Kriterleri: AB üyeliği için demokrasi, hukukun üstünlüğü, insan hakları ve piyasa ekonomisi koşulları.

Kopenhag Kriterleri: demokrasi · hukukun üstünlüğü · insan hakları · piyasa ekonomisi

Kafkasya'da Dağlık Karabağ sorunu, Ermenistan'ın Azerbaycan topraklarını işgal etmesi nedeniyle öne çıktı. Türkiye bu nedenle Ermenistan sınırını kapalı tuttu. Bu tutum, bölgesel güvenlik ile Azerbaycan ile dayanışma arasında denge kurma çabasının bir parçasıdır.