Ülkemizin Konumu, Çevresi ve Türk Dünyasıyla Kültürel İş Birlikleri

Konu Özeti

Bu konuda ülkemizin dünyadaki ve çevresindeki yerini öğreneceksin. Konum, enlem ve boylam ile matematik konumu; denizler, boğazlar ve komşular ile özel konumu anlatır. Doğal çevre ile beşerî çevre arasındaki ilişki, ülkemizin yaşamını doğrudan etkiler. Son olarak Türk dünyasıyla kültürel iş birliklerinin neden önemli olduğunu yorumlayacaksın.

Temel Kavramlar

Konum, bir yerin Yer'in üzerindeki yerini anlatır. Matematik konum enlem ve boylam ile belirlenir. Türkiye yaklaşık 36°–42° kuzey enlemleri ile 26°–45° doğu boylamları arasında yer alır. Bu nedenle Kuzey Yarım Küre'de ve Doğu Yarım Küre'dedir; orta kuşaktadır.

Özel konum ise bir yerin çevresindeki denizlere, kara parçalarına, komşulara ve önemli yollara göre yerini anlatır. Türkiye Asya ile Avrupa kıtalarının birleştiği yerde, Anadolu ve Trakya'da bulunur. Üç tarafı denizlerle çevrilidir: kuzeyde Karadeniz, batıda Ege Denizi, güneyde Akdeniz.

• Dünya'da 7 kıta vardır: Asya, Avrupa, Afrika, Kuzey Amerika, Güney Amerika, Okyanusya, Antarktika.
• Dünya'da 5 okyanus vardır: Pasifik (Büyük), Atlas, Hint, Arktik (Kuzey Buz), Güney Okyanusu.
• Türkiye hiçbir okyanusa kıyısı olmayan, ancak denizler aracılığıyla okyanuslara ulaşabilen bir ülkedir.
• Anadolu bir yarımadadır; üç tarafı denizle çevrili kara parçasına yarımada denir.

Doğal çevre insanın yapmadığı öğelerden oluşur: iklim, yer şekilleri, akarsular, bitki örtüsü. Beşerî çevre ise insanın oluşturduğu öğelerdir: yerleşmeler, yollar, tarım alanları, köprüler.

Sık yapılan hata: Türkiye'nin tamamı Asya'dadır sanılır. Doğru bilgi: Anadolu Asya'da, Trakya Avrupa'dadır. Matematik konum (enlem-boylam) ile özel konumu (denizler, boğazlar, komşular) karıştırma.