7. Sınıf Türkçe: İletişim Ortamları (Dinleme, Okuma, Konuşma) Konu Notu

Konu Özeti

İletişim ortamları; haber, belgesel, röportaj, tartışma programı, podcast, gazete, dergi, ansiklopedi ve internet siteleri gibi bilgi ve düşünce taşıyan kaynaklardır. Bu ortamlardan doğru materyali seçmek, dinlediğini ve okuduğunu anlamak, ikna tekniklerini fark etmek ve kendi konuşmanı yönetmek bu ünitenin temel becerileridir. Bu notta bu becerileri adım adım inceleyeceksin. Her bölüm, örneklerle pekiştirilecek şekilde düzenlenmiştir.

Temel Kavramlar

Materyal seçimi, kaynağın amaca, güvenilirliğe, güncelliğe ve konuya uygunluğuna bakılarak yapılır. Dinlediğin ya da okuduğun metinde söylenenin satır aralarındaki anlam derin anlamdır. Basit çıkarım doğrudan ipuçlarından kısa bir sonuç çıkarmaktır; üst düzey çıkarım ise ana düşünceyi, amacı ve bakış açısını yorumlamaktır.

• Materyal seçimi: Amacını belirle, kaynağın yazarını, yayıncısını ve tarihini kontrol et.
• Basit çıkarım: Neden-sonuç ilişkisi, konuşmacının duygusu ya da olayın devamı üzerine kısa sonuçlar.
• Üst düzey çıkarım: Ana düşünce, konuşmacının amacı, vermek istediği örtük mesaj ve bakış açısı.
• İkna tekniği: Uzman görüşü, örnek ve kanıt, duygulara seslenme, ünlü kişi kullanma, tekrar.
• Değerlendirme: Dinlediğin konunun amaca uygunluğu, doğruluğu, anlaşılırlığı ve yararı hakkında ölçütlere dayalı yargıya varmaktır.
• Eleştiri: Güçlü ve zayıf yönleri gerekçeleriyle ortaya koymaktır; kişiye değil içeriğe yöneliktir.
• Düşünceyi geliştirme yolları: Tanımlama, karşılaştırma, örnekleme, tanık gösterme, sayısal verilerden yararlanma.
• Metnin bölümleri: Giriş (konuya giriş ve ilgi çekme), gelişme (düşüncelerin açılması), sonuç (toparlama).