7. Sınıf Türkçe: Karar Verme (Dinleme, Okuma, Konuşma)

Konu Özeti

Karar verme, dil becerilerinde amaca uygun seçimler yapmaktır. Dinleme, okuma ve konuşmada öğrenci hangi materyali kullanacağına, hangi strateji ve yöntemi uygulayacağına kendisi karar verir. Süreç sonunda yaptığı seçimleri değerlendirir ve gerekirse kendini uyarlar. Bu beceri, bilinçli ve planlı bir öğrenci olmanın temelidir.

Temel Kavramlar

Karar verme sürecinde amaç, materyal, strateji ve öz değerlendirme olmak üzere dört temel unsur vardır. Her beceri alanında bu unsurlar aynı mantıkla çalışır.

Karar = Amaç + Materyal seçimi + Strateji seçimi + Öz değerlendirme

• Materyal seçimi (T.D.7.1, T.O.7.1): Amaca uygun, güvenilir ve anlaşılır kaynak seçilir. Örnek: deprem bilgisi için AFAD gibi resmî kurumların yayını.
• Strateji ve yöntem seçimi (T.D.7.2, T.O.7.2): Dinlerken not alma ya da anahtar sözcükleri belirleme; okurken altını çizme ya da özetleme gibi yollar amaca göre seçilir.
• Tahmin (T.O.7.3): Başlık, kapak ve ilk cümlelerden metnin içeriği tahmin edilir; okuduktan sonra doğruluğu kontrol edilir.
• Bilinmeyen sözcük (T.D.7.4, T.O.7.4): Bağlamdan, sözcüğün kökünden ve eklerinden, eş ve zıt anlamlı sözcüklerden yararlanılarak anlam tahmin edilir.
• Yüzey anlamı (T.D.7.5, T.O.7.5): Metinde açıkça söylenen bilgiler (kim, ne, nerede, ne zaman, nasıl) belirlenir. Satır aralarındaki ima bu düzeyin dışındadır.
• Metin bölümleri (T.D.7.16): Metin giriş, gelişme ve sonuç bölümlerine ayrılır; her bölümde ne anlatıldığı çözümlenir.
• Öz yansıtma (T.D.7.27, T.O.7.28): Amaca ulaşılıp ulaşılmadığı sorgulanır; eksik görülürse yöntem değiştirilir.
• Sözvarlığı geliştirme (T.O.7.21): Metindeki yeni sözcükler, deyimler ve atasözleri anlamlarıyla birlikte not edilir ve cümle kurularak pekiştirilir.
• Konuşma sürecini yönetme (T.K.7.1, T.K.7.2): Konuşma öncesi hazırlık, konuşma sırasında planlı ilerleme ve sonrasında değerlendirme yapılır.

Unutma: Önce amacını belirle, sonra materyal ve yöntemini seç. Amaç değişirse seçimler de değişir.