Kültürün Farklı Anlamları (AYT Sosyoloji)

Konu Özeti

Kültür, sosyolojinin en temel kavramlarından biridir ve günlük dilde kullandığımız anlamdan farklıdır. Sosyolojide kültür, bir toplumun üyelerinin öğrenip paylaştığı maddi ve manevi tüm değerleri, davranış kalıplarını ve bilgi birikimini kapsar. Bu konuda asıl önemli olan, kültürün hangi anlamda kullanıldığını ayırt edebilmektir. Bu ayrımı yapabilen öğrenci, AYT sorularının büyük kısmını hızlıca çözer.

Temel Kavramlar

Kültür: Bir toplumun üyelerince öğrenilen, paylaşılan ve kuşaktan kuşağa aktarılan maddi ve manevi değerlerin, davranış kalıplarının, bilgi ve becerilerin bütünüdür. Bu tanım sosyolojik (antropolojik) anlamdır ve her toplumda vardır.

• Kültür öğrenilir; doğuştan gelmez.
• Kültür toplumsaldır; bireysel değil ortak bir üründür.
• Kültür aktarılır; kuşaktan kuşağa geçer.
• Kültür değişir ve gelişir.
• Her toplumun kendine özgü bir kültürü vardır; kültürlü ve kültürsüz toplum ayrımı sosyolojik değildir.

Maddi kültür: Bina, araç gereç, giysi ve yemek gibi somut ürünlerdir. Manevi kültür: Dil, din, inanç, sanat, ahlak, gelenek ve görenekler gibi soyut ürünlerdir.

Günlük (bireysel) anlam: Kültür sözcüğü, eğitim, görgü ve bilgi birikimi taşıyan bireyi tanımlamak için kullanılır. Bu kullanımda kültür bir kişide bulunan bir özellik gibi görülür ve herkeste olmayabilir.