Fiziksel ve Kimyasal Değişimler Konu Notu

Konu Özeti

Madde her gün farklı değişimlere uğrar. Buzun erimesi, demirin paslanması ya da mumun yanması gibi olaylar gözlemlerimizin temelini oluşturur. Bu konuda amaç, bir olayın fiziksel mi kimyasal mı olduğunu ayırt edebilmektir. Bunun için maddenin kimliğinin değişip değişmediğine bakmak yeterlidir.

Temel Kavramlar

Fiziksel değişimde maddenin dış görünüşü, hali, boyutu veya şekli değişir. Maddeyi oluşturan taneciklerin cinsi aynı kalır ve yeni bir madde oluşmaz.

• Hal değişimleri: erime, donma, buharlaşma, yoğunlaşma, süblimleşme, kırağılaşma
• Şekil ve boyut değişimi: kâğıdı yırtmak, demiri çekiçle dövmek
• Çözünme ve karışım oluşturma: şekerin suda çözünmesi, kum ile suyun karıştırılması

Kimyasal değişimde maddenin kimliği değişir. Bir veya daha fazla yeni madde oluşur ve taneciklerin yapısı yeniden düzenlenir.

• Demirin paslanması, odunun veya doğalgazın yanması
• Süt ekşimesi, ekmeğin küflenmesi, yumurtanın pişmesi
• Karbonatlı maddelerin asitle gaz çıkarması

Karar kuralı: Yeni madde oluştu mu? Evet ise kimyasal değişim, hayır ise fiziksel değişim.

Kimyasal değişimin gözlenebilir belirtileri: renk değişimi, gaz çıkışı, çökelek oluşumu, ısı veya ışık açığa çıkması, koku değişimi. Bu belirtiler kesin kanıt değildir, karar için yeni madde oluşup oluşmadığına bakılır.