kleveroLGS Türkçe
Görsel Okuma, Grafik ve Tablo Yorumlama (LGS Türkçe)
Klevi Türkçe Masası · Klevero ekibi · yapay zekâ destekli · Güncellendi:
Kazanımlar
T.8.3.27Görsellerle ilgili soruları cevaplar.T.8.3.32Grafik, tablo ve çizelgeyle sunulan bilgileri yorumlar.T.8.3.28Metinde önemli noktaların vurgulanış biçimlerini kavrar.
Konu Özeti
Görsel, grafik ve tablo okuma, LGS Türkçe sorularında en çok karşılaşılan becerilerden biridir. Bu konuda amaç, bir görselin veya veri sunumunun anlattığını doğru okuyup yalnızca verilerden desteklenen sonuçlara ulaşmaktır. Fotoğraf, afiş, karikatür ve infografik gibi görseller yazıyla birlikte anlam üretir. Grafik ve tablolarda ise başlık, birim ve eksen bilgileri yorumun temelini oluşturur.
Temel Kavramlar
Görsel; fotoğraf, afiş, reklam, karikatür, pano ve infografik gibi resim ile yazıyı birlikte sunan materyaldir. Görsel sorularında doğru cevap, görselde ve yazıda açıkça yer alan bilgiye ya da bunlardan makul biçimde çıkarılabilecek sonuca dayanır.
- Önce başlığa, slogana ve alt yazıya bakarak görselin amacını belirle: bilgilendirme, uyarı, reklam ya da eleştiri.
- Görseldeki öğeleri (kişi, nesne, renk, yazı) tek tek not et ve ne anlatmak istediklerini düşün.
- Karikatürde abartı, kıyaslama ve mizah yoluyla eleştirilen durumu bul.
- Afişte hedef kitleyi ve verilmek istenen mesajı belirle.
- Seçenekleri görsele dönüp kontrol et; görselde olmayan yorumları eleyecek şekilde karar ver.
Sık yapılan hata: Kendi bilgini veya tahminini görsele eklemek. Soru 'görselden hareketle' diyorsa yalnızca görselde ve yazıda desteklenen yargı doğrudur. 'Kesinlikle', 'hiçbir zaman', 'tamamı' gibi aşırı ifadelere dikkat et.
Önemli Noktaların Vurgulanış Biçimleri
Yazarlar ve tasarımcılar, okurun dikkatini çekmek istedikleri noktaları çeşitli biçim özellikleriyle öne çıkarır. Bu özellikleri fark etmek, metnin ana vurgusunu anlamayı kolaylaştırır.
| Vurgulama biçimi | Ne işe yarar? |
|---|---|
| Kalın (koyu) yazı | Anahtar kavramı veya önemli bilgiyi öne çıkarır |
| Eğik (italik) yazı | Yabancı sözcük, eser adı veya özel vurgu için kullanılır |
| Altı çizili yazı | Dikkat çekilecek bilgiyi belirginleştirir |
| Renk ve punto (harf boyutu) | Başlık ve önemli bölümleri ayırır; büyük punto daha önemli demektir |
| Tırnak işareti | Alıntıyı, özel kullanımı veya dikkat çekilen sözcüğü gösterir |
| Madde işareti / numara | Bilgileri sıralı ve düzenli sunar |
| Çerçeve / kutu | Ek bilgiyi veya uyarıyı ana metinden ayırır |
Temel Kavramlar (Grafik ve Tablo)
Grafik, tablo ve çizelge, sayısal veya sınıflandırılmış bilgiyi düzenli biçimde sunar. Yorumlamak; verilerden karşılaştırma yapmak, en çok ya da en az olanı bulmak, artış-azalışı görmek ve sonuç çıkarmaktır.
| Tür | Özellik | Yorumlarken dikkat |
|---|---|---|
| Sütun grafiği | Kategorileri sütun yüksekliğiyle karşılaştırır | Eksen değerlerine ve birimlere bak |
| Çizgi grafiği | Zaman içindeki değişimi gösterir | Artış, azalış ve sabit dönemleri izle |
| Daire grafiği | Bütünün parçalarını yüzde olarak gösterir | Dilimlerin toplamı %100'dür |
| Tablo | Veriyi satır ve sütunlarda sunar | Doğru satır-sütun kesişimini oku |
| Çizelge | Plan, program veya sıralı bilgi sunar | Gün, saat, sıra gibi ayrıntıları eşleştir |
- Başlığı, birimi (kişi, TL, %, kg) ve açıklama (lejant) bölümünü oku.
- Soruda istenen veriyi bul: en yüksek, en düşük, toplam, fark, oran.
- Gerekirse basit işlem yap: fark, toplam, yüzde hesabı.
- Verilerin doğrudan gösterdiği ile yorumla çıkarılanı ayır; grafikte olmayan nedenleri doğru kabul etme.
- Zaman grafiğinde 'en çok artış' en dik yükselişin olduğu aralıktır.
Yüzde = (Parça ÷ Bütün) × 100
Notun devamı (Klevero uygulamasında)
- Adım Adım Örnekler
- Sık Yapılan Hatalar
- Mini Özet Tablo
- Kontrol Soruları