İlk Türk-İslam Devletleri Dönemi Kronolojisi: Talas'tan Anadolu'ya

Konu Özeti

Bu konu, Türklerin İslamiyet'i kabul etmeye başlamasından Türkiye Selçuklu Devleti'nin kuruluşuna (1075) kadar uzanan süreci anlatır. Talas Savaşı (751) ile başlayan temas, Karahanlılar ve Gazneliler üzerinden Büyük Selçuklu'nun yükselişine bağlanır. Dandanakan (1040) ve Malazgirt (1071) ise Anadolu'nun Türkleşmesinin dönüm noktalarıdır. TYT'de olaylar arasındaki sebep-sonuç ilişkisi, AYT'de ise dönemin kronolojik sırası sorulur.

Temel Kavramlar

• Talas Savaşı (751): Çin ile Araplar arasında yapıldı. Karluk, Yağma ve Çiğil gibi Türk boyları Araplar safında yer aldı ve Türk-Arap teması başladı.
• Karahanlılar: İlk Müslüman Türk devletidir. Satuk Buğra Han İslamiyet'i kabul etti; oğlu Musa Bayta Han döneminde İslamiyet devletin resmî dini oldu.
• Gazneliler: Alptigin'in temelini attığı devlet, Sebüktigin ve Gazneli Mahmut dönemlerinde güçlendi. Mahmut döneminde Hindistan'a seferler düzenlendi.
• Dandanakan Savaşı (1040): Selçuklular Gazneliler'i yendi. Büyük Selçuklular fiilen bağımsızlaştı ve İran ile Anadolu yolu Selçuklulara geçti.
• Malazgirt Savaşı (1071): Alp Arslan, Bizans İmparatoru Romen Diyojen'i esir aldı. Sonrasında Anadolu'ya Türkmen beylikleri yerleşmeye başladı.
• Türkiye Selçuklu Devleti (1075): Kutalmışoğlu Süleymanşah, İznik merkezli devleti kurdu.

751 Talas → 999 Samanoğulları'nın sonu → 1040 Dandanakan → 1071 Malazgirt → 1075 Türkiye Selçuklu