Orta Çağ'da Askerî Organizasyon ve Yaşam Tarzları

Konu Özeti

Orta Çağ'da devletlerin askerî yapısı, coğrafyaya, ekonomiye ve yaşam tarzına göre şekillenmiştir. Asya'da göçebe-bozkır kültürü atlı, merkezî ve hareketli ordular doğurmuştur. Avrupa'da ise toprağa bağlı feodal düzen, yerel ve dağınık askerî güçler ortaya çıkarmıştır. Bu notta iki coğrafyayı karşılaştırarak ordu yapısı ile toplumsal yaşam arasındaki ilişkiyi göreceksin.

Temel Kavramlar

• Ordu-millet anlayışı: Göçebe yaşamda her erkek aynı zamanda savaşçıdır. Halk ile ordu ayrı değildir.
• Onlu sistem: Ordu 10, 100, 1000 ve 10 000 kişilik birliklere ayrılır. Bu düzen komuta ve disiplini kolaylaştırır. Büyük Hun Devleti'nde görülür.
• Kut anlayışı: Hükümdarlık yetkisinin Tanrı'dan geldiğine inanılır.
• İkta sistemi: Asker ve yöneticilere maaş yerine gelir getiren toprak verilir. Karşılığında asker beslenir. Toprağın mülkiyeti devlette kalır.
• Senyör: Toprağın sahibidir. Köylüler üzerinde yargı, vergi ve askerî yetkiye sahiptir.
• Vassal: Senyöre bağlılık yemini eden ve karşılığında toprak (fief) alan soylu. Senyöre asker sağlar.
• Şövalye: Zırhlı atlı savaşçı. Kalelerde ve şato çevresinde yaşar. Onur ve sadakat gibi kurallara bağlıdır.
• Serf: Toprağa bağlı köylüdür. Toprakla birlikte el değiştirir ve senyöre vergi ile emek borcu vardır.

Onlu sistem: 10 → 100 → 1000 → 10 000 (birlik büyüklükleri)

Feodal Düzenin Doğuşu

Roma İmparatorluğu'nun yıkılışı ve Cermen akınları merkezî otoriteyi zayıflattı. Güvenlik ihtiyacı arttıkça soylular kendi topraklarını korumak için şövalye besledi. Böylece topraklara dayalı feodal düzen ortaya çıktı.

Asya ve Avrupa Karşılaştırması