YDT İngilizce
Discussing Problems: İnsan Hakları Konu Notu (YDT)
Klevi İngilizce Kulübü · Klevero ekibi · yapay zekâ destekli · Güncellendi:
Kazanımlar
E12.3
Konu Özeti
Bu ünite insan hakları üzerine tartışmayı, dezavantajlı grupların sorunlarını ve çözüm önerilerini konu alır. YDT'de kısa bir dinleme veya okuma metninde sözcük anlamını bağlamdan çıkarmak, olumlu ve olumsuz tutumu ayırt etmek ve öneri bildirmek sık karşılaşılan becerilerdir. Yazma bölümünde ise dezavantajlı gruplar için çözüm öneren argümantatif bir kompozisyon beklenir. Bu notta her beceri ilgili kalıp ve örneklerle ele alınır.
Temel Kavramlar
Sözcük bilgisi (L1): İnsan hakları metinlerinde resmi ve akademik terimler sık geçer. Bilinmeyen bir sözcüğü tahmin ederken çevredeki ipuçlarına bak: eş anlamlılar, zıtlıklar (but, however), örnekler (such as, for example) ve açıklamalar (that is, which means).
| Kelime | Anlamı |
|---|---|
| equality | eşitlik |
| discrimination | ayrımcılık |
| freedom of speech | ifade özgürlüğü |
| refugee | mülteci |
| poverty | yoksulluk |
| child labour | çocuk işçiliği |
| violation | (hak) ihlali |
| disadvantaged | dezavantajlı |
| asylum | sığınma |
| prejudice | önyargı |
| to protect / to ensure | korumak / güvence altına almak |
| to abuse / to exploit | istismar etmek / sömürmek |
Olumlu ve olumsuz ifadeler (L2): Konuşmacının tutumu, seçtiği fiil ve sıfatlardan anlaşılır. Denied, deprived of, forced, suffer from olumsuz bir durumu bildirir. Protect, ensure, promote, guarantee ise olumlu bir çabayı anlatır.
Olumsuz: X is denied / deprived of Y · Olumlu: We ensure / promote Y
Vurgu (P1): Çok heceli sözcüklerde vurgulanan hece belli eklere göre değişir. Aşağıdaki eğilimler sınavda ve telaffuzda işine yarar; emin olmadığında sözlükten kontrol et.
- Çoğu iki heceli isim ve sıfatta vurgu ilk hecededir: REFugee, POVerty.
- -tion, -sion ile biten sözcüklerde vurgu bir önceki hecededir: dis·crim·i·NA·tion, ed·u·CA·tion.
- -ity ile biten sözcüklerde vurgu bir önceki hecededir: i·QUAL·i·ty.
- -ic, -ical ile biten sözcüklerde vurgu bir önceki hecededir: de·mo·CRAT·ic.
- İsim-fiil çiftlerinde isim ilk hecede, fiil ikinci hecede vurgulanır: PROtest (isim) – proTEST (fiil).
Öneri sunma (S1): Öneri bildirmek için şu kalıplar kullanılır. Her kalıbın ardından gelen fiil biçimine dikkat et.
| Kalıp | Örnek |
|---|---|
| We should / ought to + V1 | We should raise awareness about child labour. |
| Why don't we + V1? | Why don't we organise a campaign? |
| How about + V-ing? | How about writing to local leaders? |
| I suggest (that) + V1 / V-ing | I suggest signing the petition. |
| It would be better if + past | It would be better if schools taught human rights. |
| We need to / must + V1 | We must protect refugees. |
Dikkat: 'suggest + to V1' kalıbı yanlıştır. Doğrusu 'I suggest doing' veya 'I suggest that we do' şeklindedir. Ayrıca 'How about' sonrasında fiil -ing alır.
Dezavantajlı grupların sorunları (S2): Bir sorunu anlatırken sorunu, nedenini ve sonucunu bağlayıcılarla ilişkilendir. Görüş bildirmek için In my opinion..., I believe..., On the one hand... on the other hand..., Another problem is that... kalıplarını kullan.
- Refugees often struggle to find housing and jobs because of language barriers.
- People with disabilities may have difficulty accessing public buildings.
- Children in poor regions are deprived of education, so they cannot escape poverty.
- Neden-sonuç bağlayıcıları: because, since, as a result, therefore, consequently, due to.
Okuma (R1, R2): Ana fikir genellikle giriş veya paragraf başındaki cümledir. Destekleyen fikirler örnek, istatistik, neden veya açıklama ile güçlenir; ipucu kalıpları for example, for instance, such as, according to, in fact'tir. Paragraf eşleştirmede anahtar sözcükleri (children, women, refugees, education) ve eş anlamlıları (kids = children, jobless = unemployed) birlikte değerlendir.
Slogan yazma (W1): Slogan kısa, akılda kalıcı ve etkili olmalıdır. Emir kipi ve tekrar sık kullanılır: Speak up for equality! / Equal rights, equal lives. / Rights for all, no exceptions.
Tartışmacı kompozisyon (W2): Yapı şöyledir; her bölümde bağlayıcı kullan.
| Bölüm | İçerik |
|---|---|
| Introduction | Konuyu tanıt ve görüşünü (thesis) belirt. |
| Body 1 | Sorun: neden ve sonuçlarını örneklerle anlat. |
| Body 2 | Çözüm önerileri: should, could, it is essential to... |
| Counter-argument | Karşıt görüş: Some people argue that... However... |
| Conclusion | Görüşünü özetle ve kapanış cümlesi yaz. |
Yararlı bağlayıcılar: Firstly, Moreover, In addition, However, On the other hand, Therefore, In conclusion. Örnek tez: 'Governments should provide free education for disadvantaged children because education is the key to equality.'
Notun devamı (Klevero uygulamasında)
- Adım Adım Örnekler
- Sık Yapılan Hatalar
- Mini Özet Tablo
- Kontrol Soruları