11. Sınıf Coğrafya

Web Tabanlı CBS Uygulamaları: Konu Notu

Mekânsal Bilgi Teknolojileri · 11. sınıf

Klevi Sosyal Bilgiler Odası · Klevero ekibi · yapay zekâ destekli · Güncellendi:

Kazanımlar

  • COĞ.11.2.1 Web tabanlı CBS aracılığı ile harita uygulamaları yapabilme

Konu Özeti

Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS), konuma bağlı verilerin toplanmasını, depolanmasını, sorgulanmasını, analiz edilmesini ve harita olarak sunulmasını sağlayan sistemdir. Web tabanlı CBS bu işlemleri internet tarayıcısı üzerinden yapmanıza imkân verir. Özel ve ağır bir yazılım kurmanız gerekmez, internet bağlantısı yeterlidir. Bu notta web tabanlı bir araçla kendi haritanızı nasıl hazırlayacağınızı öğreneceksiniz.

Temel Kavramlar

CBS'nin beş bileşeni vardır: donanım, yazılım, veri, insan ve yöntem. Web tabanlı CBS'de donanım olarak genellikle bilgisayar, tablet ya da akıllı telefon kullanılır. Yazılım ise sunucuda çalışan web uygulamasıdır.

  • Veriler çevrim içi sunucularda tutulur ve birçok kullanıcı aynı veriye ulaşabilir.
  • Harita paylaşımı kolaydır; bağlantı (link) ile paylaşılabilir ya da web sayfasına eklenebilir.
  • Veriler kolayca güncellenebildiği için haritalar güncel kalır.
  • Birçok uygulama ücretsizdir ya da temel düzeyde ücretsiz kullanım sunar.

Temel Kavramlar (devam)

KavramAçıklama
KatmanAynı türdeki verilerin ayrı gruplandığı tabaka (yollar, okullar, nehirler)
Nokta verisiKonumu tek noktayla gösterilen öğe (okul, hastane)
Çizgi verisiUzunluğu olan öğe (yol, nehir, rota)
Alan (çokgen) verisiYüzölçümü olan öğe (göl, orman, park)
ÖznitelikNesneye ait açıklayıcı bilgi (ad, nüfus, tarih)
Altlık haritaVerilerin üzerine yerleştirildiği zemin harita

Harita Uygulaması Yapma Basamakları

Web tabanlı bir CBS aracında (örneğin Google My Maps ya da ArcGIS Online) harita hazırlarken genel olarak şu sıra izlenir. Önce amaç belirlenir, sonra veri eklenir ve harita paylaşılır.

Harita Yapma Basamakları
Web tabanlı CBS ile harita yapmanın altı adımı sırayla amaç belirleme, araç ve altlık seçimi, veri ekleme, öznitelik girme, katman düzenleme ve kaydedip paylaşmadır.

Kullanım Alanları

  • Ulaşım ve navigasyon: en kısa ya da en hızlı rota bulma, trafik yoğunluğu.
  • Afet yönetimi: deprem, sel, yangın bölgelerinin izlenmesi, toplanma alanları.
  • Kent planlaması: okul, hastane gibi hizmetlerin yer seçimi.
  • Turizm: gezi rotaları, tarihî ve doğal yerlerin tanıtımı.
  • Çevre ve tarım: orman, su kaynakları, toprak kullanımının izlenmesi.
  • Eğitim: öğrencilerin kendi çevrelerini haritalaması.

Notun devamı (Klevero uygulamasında)

  • Adım Adım Örnekler
  • Sık Yapılan Hatalar
  • Mini Özet Tablo
  • Kontrol Soruları