11. Sınıf Coğrafya
Web Tabanlı CBS Uygulamaları: Konu Notu
Klevi Sosyal Bilgiler Odası · Klevero ekibi · yapay zekâ destekli · Güncellendi:
Kazanımlar
COĞ.11.2.1Web tabanlı CBS aracılığı ile harita uygulamaları yapabilme
Konu Özeti
Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS), konuma bağlı verilerin toplanmasını, depolanmasını, sorgulanmasını, analiz edilmesini ve harita olarak sunulmasını sağlayan sistemdir. Web tabanlı CBS bu işlemleri internet tarayıcısı üzerinden yapmanıza imkân verir. Özel ve ağır bir yazılım kurmanız gerekmez, internet bağlantısı yeterlidir. Bu notta web tabanlı bir araçla kendi haritanızı nasıl hazırlayacağınızı öğreneceksiniz.
Temel Kavramlar
CBS'nin beş bileşeni vardır: donanım, yazılım, veri, insan ve yöntem. Web tabanlı CBS'de donanım olarak genellikle bilgisayar, tablet ya da akıllı telefon kullanılır. Yazılım ise sunucuda çalışan web uygulamasıdır.
- Veriler çevrim içi sunucularda tutulur ve birçok kullanıcı aynı veriye ulaşabilir.
- Harita paylaşımı kolaydır; bağlantı (link) ile paylaşılabilir ya da web sayfasına eklenebilir.
- Veriler kolayca güncellenebildiği için haritalar güncel kalır.
- Birçok uygulama ücretsizdir ya da temel düzeyde ücretsiz kullanım sunar.
Temel Kavramlar (devam)
| Kavram | Açıklama |
|---|---|
| Katman | Aynı türdeki verilerin ayrı gruplandığı tabaka (yollar, okullar, nehirler) |
| Nokta verisi | Konumu tek noktayla gösterilen öğe (okul, hastane) |
| Çizgi verisi | Uzunluğu olan öğe (yol, nehir, rota) |
| Alan (çokgen) verisi | Yüzölçümü olan öğe (göl, orman, park) |
| Öznitelik | Nesneye ait açıklayıcı bilgi (ad, nüfus, tarih) |
| Altlık harita | Verilerin üzerine yerleştirildiği zemin harita |
Harita Uygulaması Yapma Basamakları
Web tabanlı bir CBS aracında (örneğin Google My Maps ya da ArcGIS Online) harita hazırlarken genel olarak şu sıra izlenir. Önce amaç belirlenir, sonra veri eklenir ve harita paylaşılır.
Kullanım Alanları
- Ulaşım ve navigasyon: en kısa ya da en hızlı rota bulma, trafik yoğunluğu.
- Afet yönetimi: deprem, sel, yangın bölgelerinin izlenmesi, toplanma alanları.
- Kent planlaması: okul, hastane gibi hizmetlerin yer seçimi.
- Turizm: gezi rotaları, tarihî ve doğal yerlerin tanıtımı.
- Çevre ve tarım: orman, su kaynakları, toprak kullanımının izlenmesi.
- Eğitim: öğrencilerin kendi çevrelerini haritalaması.
Notun devamı (Klevero uygulamasında)
- Adım Adım Örnekler
- Sık Yapılan Hatalar
- Mini Özet Tablo
- Kontrol Soruları