Doğal Nesnelerin Doku Özellikleri ve Desen Çalışması

Konu Özeti

Her nesnenin yüzeyinde bir doku vardır. Doku, yüzeyin gözle görülen ve dokunulunca hissedilen özelliğidir. Bu konuda doğal nesnelerin (taş, kabuk, yaprak, tüy) dokularını inceleyip kâğıda desen olarak aktarmayı öğreneceksin. Amaç, nesnenin nasıl göründüğünü ve nasıl hissettirdiğini çizgi ve noktalarla anlatabilmektir.

Temel Kavramlar

Doku, bir yüzeyin pürüzlü, düz, yumuşak, sert, kabarık ya da çizgili olması gibi özelliklerinin bütünüdür. Doku iki açıdan sınıflandırılır: nasıl algılandığına ve kaynağına göre.

• Gerçek (dokunsal) doku: Elle dokunarak hissedilen doku. Örnek: taşın pürüzlü yüzeyi, ağaç kabuğu.
• Görsel doku: Dokunulduğunda hissedilmeyen, yalnızca gözle algılanan doku. Resimde çizgi ve noktalarla oluşturulur.
• Doğal doku: Doğada kendiliğinden oluşan doku. Örnek: yaprak damarları, deniz kabuğu.
• Yapay doku: İnsan yapımı nesnelerde görülen doku. Örnek: kumaş, tuğla.

Doğal Nesnelerde Doku Örnekleri

Doku Özelliğini Yansıtan Desen Yapma

Desen, bir nesnenin özelliklerini kalem gibi araçlarla çizgi, nokta ve tonlarla kâğıda aktarma çalışmasıdır. Doku desenlerinde amaç, yüzeyin nasıl göründüğünü ve nasıl hissettirdiğini göstermektir. Bunun için önce nesneyi dikkatle incelemek gerekir.

Desen Yapım Basamakları

• 1. Doğal nesneyi seç (yaprak, taş, ağaç kabuğu vb.) ve dikkatle incele.
• 2. Nesnenin genel şeklini hafifçe çiz.
• 3. Yüzeyin nasıl olduğuna karar ver: pürüzlü mü, düz mü, damarlı mı?
• 4. Dokuyu uygun çizgi ve noktalarla göster.
• 5. Koyu ve açık tonlar kullanarak yüzeye derinlik kat.
• 6. Çalışmayı gözden geçir, eksik kalan yerleri tamamla.

Dokuyu Göstermede Kullanılan Teknikler

Frotaj (Kazıma) ile Doku Çalışması

Frotaj, ince bir kâğıdı doku bulunan yüzeyin üzerine koyup kurşun kalem ya da pastel boyayı yan yatırarak sürmektir. Yüzeyin dokusu kâğıda geçer. Bu çalışma dokuyu incelemeye ve desene hazırlanmaya yardımcı olur.