6. Sınıf Fen Bilimleri

6. Sınıf Fen: Elektriğin İletimi Konu Notu

Elektriğin İletimi ve Direnç · 6. sınıf

Klevi Fen Laboratuvarı · Klevero ekibi · yapay zekâ destekli · Güncellendi:

Kazanımlar

  • FB.6.6.1 Maddelerin elektriği iletme durumlarını gösteren deney yapabilme
  • FB.6.6.2 Elektrik devresindeki ampulün parlaklığının bağlı olduğu değişkenleri belirlemeye yönelik deney…
  • FB.6.6.3 Ayarlanabilir direncin ampulün parlaklığına etkilerine yönelik bilimsel çıkarım yapabilme

Konu Özeti

Elektrik akımı, elektrik yüklerinin bir iletken içinde hareket etmesidir. Maddeler elektriği iletme durumlarına göre iletken ve yalıtkan olmak üzere ikiye ayrılır. Bu konuda ampulün parlaklığına neyin etki ettiğini ve ayarlanabilir direncin devredeki rolünü deneylerle inceleriz. Amaç, bu bilgileri deney verileriyle açıklayabilmektir.

Temel Kavramlar

Elektrik akımını kolayca ileten maddelere iletken, iletmeyen maddelere yalıtkan denir. Bir maddenin iletken olup olmadığını basit bir devreyle test ederiz. Madde devreye bağlandığında ampul yanıyorsa madde iletkendir.

Basit kapalı devre
Pil, ampul ve kablolarla kurulmuş kapalı bir devre gösterilir; ampul devrenin üst kenarında yer alır ve test edilecek madde kablo uçları arasına konur.
  • Metaller (bakır, demir, alüminyum) iletkendir.
  • Grafit metal değildir ama iletkendir (kurşun kalem ucu).
  • Tuzlu su gibi bazı sıvılar da iletkendir.
  • Plastik, cam, tahta ve kauçuk yalıtkandır.

Ampulün parlaklığı, devreden geçen akımın büyüklüğüne bağlıdır. Pil sayısı, ampul sayısı, kablo uzunluğu ve kablo kalınlığı parlaklığı etkiler. Bu etkileri görmek için yalnızca bir değişkeni değiştirip diğerlerini sabit tutan kontrollü deney yapılır.

Elektrik akımının geçişine karşı gösterilen zorluğa direnç denir. Ayarlanabilir direnç (reosta) kaydırıcısı ile devreye giren telin uzunluğu değiştirilir.

Direnç ↑ ⇒ Akım ↓ ⇒ Parlaklık ↓

Notun devamı (Klevero uygulamasında)

  • Adım Adım Örnekler
  • Sık Yapılan Hatalar
  • Mini Özet Tablo
  • Kontrol Soruları