Demokrasinin Uygulanma Sürecinde Karşılaşılan Sorunlar (7. Sınıf)

Konu Özeti

Bu konuda Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri ve yönetim yapısı incelenir. Ardından demokrasinin Türkiye'deki gelişimi, demokrasinin temel ilkeleri açısından yorumlanır. Son olarak bu ilkelerin uygulanmasını zorlaştıran sorunlar ele alınır. Amaç, tarihsel olayları ilkelerle ilişkilendirebilmektir.

Temel Kavramlar

Anayasa'nın 1. ve 3. maddeleri Türkiye Devleti'nin niteliklerini belirler. Bu maddeler değiştirilemez ve değiştirilmesi teklif bile edilemez.

• Cumhuriyet: Devlet başkanı halkın seçtiği temsilcilerle belirlenir; yönetim soydan gelmez.
• Demokratik: Yönetimde halkın iradesi esastır; seçme ve seçilme hakkı vardır.
• Laik: Din ve devlet işleri ayrıdır; herkes vicdan ve din özgürlüğüne sahiptir.
• Sosyal: Devlet, bireylerin refahı ve adil bir toplum için gerekli tedbirleri alır.
• Hukuk devleti: Devlet de hukuk kurallarına bağlıdır; yargı bağımsızdır.
• Millî: Ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütündür; dili Türkçe, başkenti Ankara'dır.

Türkiye'de kuvvetler ayrılığı ilkesi vardır. Devlet gücü tek elde toplanmaz; üç erk birbirinden ayrı organlarca kullanılır.

Temel Kavramlar (devamı)

Egemenlik = Millet (kayıtsız şartsız)

Demokrasinin temel ilkeleri şunlardır: halk egemenliği, hukukun üstünlüğü, eşitlik, özgürlük, çoğulculuk, seçme ve seçilme hakkı ile kuvvetler ayrılığı. Türkiye'deki gelişim bu ilkeler üzerinden yorumlanır.

Demokrasinin uygulanmasında çeşitli sorunlarla karşılaşılmıştır. Bunların başlıcaları aşağıdadır.

• Çok partili hayata geçişte yaşanan geçiş sorunları ve siyasi gerginlikler.
• Anayasa dışı müdahaleler: 1960 darbesi, 1971 ve 1997 muhtırası, 1980 darbesi demokratik işleyişi kesintiye uğrattı.
• Siyasal istikrarsızlık ve sık hükümet değişimi.
• Terör ve şiddet olayları; özgürlükleri ve güvenliği tehdit eder.
• Ekonomik sorunlar ve eğitim düzeyinin düşüklüğü bilinçli katılımı azaltır.
• Seçimlere katılımın düşmesi, ayrımcılık ve hoşgörüsüzlük.