Duyusal Alışma ve Duyarlılaşma Konu Notu

Konu Özeti

Duyusal alışma, aynı uyarıcıya uzun süre maruz kalındığında duyarlılığın azalmasıdır. Duyarlılaşma ise bir uyarıcıya karşı duyarlılığın artmasıdır. İkisi de dikkatin ve energijinin verimli kullanılmasını sağlayan uyum süreçleridir. AYT'de bu iki kavram günlük hayat örnekleriyle birlikte sorulur. Kavramları örneklerle eşleştirmek soruyu çözmenin anahtarıdır.

Temel Kavramlar

Duyusal alışma ve duyarlılaşma, duyu ve dikkat süreçlerinin uyum mekanizmalarıdır. Her ikisinde de duyarlılık değişir, ancak değişimin yönü ve nedeni farklıdır.

• Duyusal alışma: Sürekli ve değişmeyen uyarıcıya karşı duyarlılığın azalmasıdır.
• Duyarlılaşma: Zayıf ama önemli uyarıcıya karşı dikkat ve ihtiyaç nedeniyle duyarlılığın artmasıdır.
• Alışma enerji ve dikkat tasarrufu sağlar; duyarlılaşma önemli uyarıcıyı fark etmeyi kolaylaştırır.
• Uyarıcı değiştiğinde ya da ortadan kalktığında duyarlılık yeniden kazanılır.

Alışma: süre ↑ → duyarlılık ↓ | Duyarlılaşma: önem/dikkat ↑ → duyarlılık ↑