kleveroTYT Coğrafya
Yerleşmelerin Fonksiyonel Özellikleri: İdari Fonksiyon Notu
Klevi Sosyal Bilgiler Odası · Klevero ekibi · yapay zekâ destekli · Güncellendi:
Kazanımlar
9.2.4Türkiye’deki yerleşim birimlerini idari fonksiyonlarına göre ayırt eder.
Konu Özeti
Yerleşmelerin fonksiyonu, bir yerleşmenin ekonomik, sosyal, kültürel ve yönetsel alanda üstlendiği görevlerdir. İdari fonksiyon ise yerleşmenin devlet yönetimindeki yerini, yani bir yönetim biriminin merkezi olmasını ifade eder. Türkiye'de yerleşmeler il, ilçe, belde ve köy kademelerinde sınıflandırılır. Bu kademe, nüfus büyüklüğüne değil yönetim merkezi olmaya göre belirlenir.
Temel Kavramlar
Bir yerleşme birden fazla fonksiyona sahip olabilir; ancak öne çıkan fonksiyon o yerleşmeyi tanımlar. Belediye teşkilatı kurulmuş yerleşmeler kent, belediye teşkilatı olmayan yerleşmeler kır olarak değerlendirilir. Bucak, ilçeye bağlı bir alt birimdir ve köy tüzel kişiliğe sahiptir.
| Birim | Yönetici | Temel özellik |
|---|---|---|
| İl | Vali | Merkezi yönetimin taşra teşkilatının en büyük birimi; Türkiye'de 81 il vardır. |
| İlçe | Kaymakam | İle bağlı birimdir; ilçe merkezi de bir yerleşmedir. |
| Belde | Belediye başkanı | Belediye teşkilatı kurulmuş, il ve ilçe merkezi olmayan yerleşmedir. |
| Köy | Muhtar | Belediye teşkilatı olmayan kır yerleşmesidir. |
- İdari fonksiyon, yerleşmenin nüfus büyüklüğüne göre değil yönetim merkezi olmasına göre belirlenir.
- Büyükşehir illerde il sınırları belediye sınırlarıyla aynıdır; ilçeler büyükşehre bağlı ilçe belediyeleridir.
- İl merkezi, ilçe merkezinden üst düzeydedir; bir ilçe nüfusça il merkezinden büyük olabilir.
Notun devamı (Klevero uygulamasında)
- Adım Adım Örnekler
- Sık Yapılan Hatalar
- Mini Özet Tablo
- Kontrol Soruları