TYT Fizik

Düzlem Ayna ve Görüntü Oluşumu

Optik · 10. sınıf

Klevi Fen Laboratuvarı · Klevero ekibi · yapay zekâ destekli · Güncellendi:

Kazanımlar

  • 10.4.4.1 Düzlem aynada görüntü oluşumunu açıklar.

Konu Özeti

Yüzeyi düz ve parlak olan, üzerine gelen ışınları düzgün yansıtan aynaya düzlem ayna denir. Düzlem aynada ışık yansıma kanunlarına uyar. Aynanın arkasında oluşan görüntü sanaldır ve cisimle aynı boyda, aynaya eşit uzaklıktadır. Bu konuda görüntünün nasıl oluştuğunu ve özelliklerini öğreneceksin.

Temel Kavramlar

Işık bir yüzeye çarptığında yön değiştirerek geri döner; buna yansıma denir. Yansıma kanunları, gelen ışın, yansıyan ışın ve normal arasındaki ilişkiyi belirler.

  • Gelen ışın, yansıyan ışın ve yüzeyin normali aynı düzlemdedir.
  • Gelme açısı (i) yansıma açısına (r) eşittir: i = r.
  • Açılar yüzeyle değil, normalle ölçülür.
  • Normale dik gelen ışın aynı yoldan geri yansır; gelme açısı 0° olur.

i = r (açılar normale göre ölçülür)

Yansıma kanunu
Yatay ayna ve ayna yüzeyine dik normal çizgisi vardır. Gelme açısı i ile yansıma açısı r, normale göre eşittir.

Cismin bir noktasından çıkan ışınlar aynadan yansır. Yansıyan ışınlar birbirinden uzaklaşır ve kesişmez. Ancak bu ışınların ayna arkasındaki uzantıları bir noktada kesişir. Göz ışınları bu noktadan geliyormuş gibi algılar ve görüntüyü orada görür.

Düzlem aynada görüntü
Düz aynanın solunda cisim, sağında aynanın arkasında eşit uzaklıkta sanal görüntü vardır. Yansıyan ışınların uzantısı görüntü noktasında kesişir.

Görüntü, yansıyan ışınların uzantılarının kesişmesiyle oluştuğu için sanaldır. Perde üzerinde elde edilemez.

Düzlem Ayna Görüntüsünün Özellikleri

ÖzellikDüzlem aynadaki görüntü
TürüSanal (aynanın arkasında)
BoyutCisimle aynı boyda
DuruşCisimle aynı yönde, düz durur
UzaklıkGörüntü ile ayna arası = cisim ile ayna arası
YönSağ ve sol yer değiştirmiş görünür (yanal ters)

d(cisim) = d(görüntü); cisim ile görüntü arası = 2·d

  • Cisim ile görüntüyü birleştiren doğru, ayna yüzeyine diktir.
  • Cisim aynaya yaklaşırsa görüntü de aynı miktarda aynaya yaklaşır.
  • Cisim v hızıyla aynaya yaklaşırsa görüntü de v hızıyla aynaya yaklaşır; cisim ile görüntü birbirine 2v hızıyla yaklaşır.
  • Görüntünün boyu cismin boyuna eşit olduğundan, aynaya yaklaşmak görüntünün boyunu değiştirmez.

Notun devamı (Klevero uygulamasında)

  • Adım Adım Örnekler
  • Sık Yapılan Hatalar
  • Mini Özet Tablo
  • Kontrol Soruları