Sevr Antlaşması ve Milli Mücadele: Konu Notu

Konu Özeti

Sevr Antlaşması, 10 Ağustos 1920'de İstanbul Hükümeti ile İtilaf Devletleri arasında imzalanan ve Osmanlı Devleti'ni parçalamayı amaçlayan bir barış antlaşmasıdır. TBMM bu antlaşmayı tanımadığı için hiçbir zaman uygulanmamıştır. Antlaşmaya verilen bu tepki, Milli Mücadele'nin hem meşruiyetini hem de kararlılığını güçlendirmiştir. Lozan Antlaşması (1923) ise Sevr'in yerini alarak Türkiye'nin tam bağımsızlığını sağlamıştır.

Temel Kavramlar

Sevr Antlaşması'nın Başlıca Hükümleri: Antlaşmanın imzalanma tarihi ve tarafları, Osmanlı topraklarının nasıl paylaşılmak istendiğini belirler. Bu hükümleri bilmek, TBMM'nin neden tepki gösterdiğini anlamanın temelidir.

• Doğu Trakya ve Batı Anadolu'da İzmir çevresi Yunanistan'a bırakılıyordu; İzmir'in yönetimi Yunanistan'a veriliyor, 5 yıl sonra halk oylamasıyla kesin durumunun belirlenmesi öngörülüyordu.
• Doğu Anadolu'da bir Ermenistan devleti kuruluyordu.
• Güneydoğuda bir Kürdistan'ın özerkliği öngörülüyordu.
• Boğazlar uluslararası bir komisyonun denetimine veriliyordu.
• Ordu sayısı sınırlandırılıyor, mali işler (Düyun-u Umumiye) ve kapitülasyonlar İtilaf Devletleri lehine sürüyordu.
• Arap vilayetleri üzerindeki haklar kaybediliyor; Suriye, Irak ve Filistin üzerinde manda ve nüfuz yönetimleri kuruluyordu.

Temel Kavramlar (devam)

Sevr = İstanbul imzası + TBMM reddi → uygulanmama + Milli kararlılık ↑