Osmanlı Siyasi Gelişmeleri Kronolojisi (1774-1914): Konu Notu

Konu Özeti

1774-1914 arası Osmanlı Devleti toprak kayıplarının hızlandığı, ıslahat hareketlerinin sürdüğü ve anayasal yönetime geçildiği bir dönemdir. Bu dönemde merkezi otoriteyi güçlendirme çabaları, Tanzimat ve Islahat Fermanı gibi reformlar ve iç muhalefetin örgütlenmesi iç içe ilerler. Kronoloji sorularında olayların sırasını ve neden-sonuç ilişkisini bilmek belirleyicidir. Bu notta olaylar dört dönemde ele alınmıştır.

Temel Kavramlar

• Sened-i İttifak (1808): Padişah ile ayanlar arasında yapılan uzlaşmadır; anayasa değildir.
• Tanzimat (1839): Gülhane Hatt-ı Hümayunu ile başlayan, can-mal güvenliği ve hukuk eşitliğini hedefleyen reformlar bütünüdür.
• Kanun-i Esasi (1876): Osmanlı Devleti'nin ilk yazılı anayasasıdır; Meclis-i Mebusan ve Ayan'ı kurdu.
• İstibdat: 1878-1908 arasında Meclis'in tatilde olduğu ve padişahın yetkilerinin geniş kaldığı yönetim anlayışıdır.
• Düyun-u Umumiye (1881): Dış borçların tahsili için bazı gelir kaynaklarının Avrupalı alacaklılara devredilmesidir.