Temel Müzik Sembolleri ve Şarkı Söyleme (5. Sınıf)

Konu Özeti

Müzik yazısı, seslerin yüksekliğini ve süresini göstermek için kullanılan sembollerden oluşur. Bu semboller beş çizgili porte üzerine yazılır. Müzik yazısını çözümlemek; porteyi, anahtarı, notaları, suslari ve ölçüyü tanımak demektir. Bu konuda şarkı söyleme, bedensel eşlik ve güzel sanat kavramları da ele alınır.

Temel Kavramlar

Porte, müzik yazısının temelidir. Notalar bu çizgilerin üzerine ya da aralıklarına yazılır. Aşağıdaki kavramları iyi öğrenmek, bir eseri okumanın ilk adımıdır.

• Porte: Beş çizgi ve dört aralıktan oluşur. Çizgiler ve aralıklar alttan yukarı doğru sayılır.
• Sol anahtarı: Porte başında yazılır. İkinci çizgi Sol sesini gösterir.
• Nota: Sesin yüksekliğini (portedeki yerini) ve süresini (şeklini) gösterir.
• Ölçü çizgisi: Portede ölçüleri birbirinden ayıran dik çizgidir.
• Ölçü sayısı (örn. 2/4, 3/4, 4/4): Üstteki sayı bir ölçüdeki vuruş sayısını, alttaki sayı vuruş birimini gösterir.
• Bitiş çizgisi: Eserin bittiğini gösteren çift çizgidir.

Temel Kavramlar

Nota süreleri, bir sesin kaç vuruş süreceğini belirler. Her ölçünün toplam süresi, ölçü sayısının üst değeri kadar olmalıdır. Süreleri öğrenirken aşağıdaki tabloyu kullanabilirsin.

Ölçüdeki nota süreleri toplamı = Ölçü sayısının üst değeri (vuruş)

Şarkı söylerken ezgiyi doğru duymak ve sesleri doğru yükseklikte, doğru sürede çıkarmak gerekir. Eserler türlerine göre farklı karakterde söylenir ve belirli gün ile haftalara göre seçilir.

• İstiklal Marşı (M\u00DCZ.5.1.1): Ezgisine ve ritmine dikkat edilerek, saygı duruşuyla ve sözlerinin anlamı bilinerek söylenir. Sözleri Mehmet Akif Ersoy'a, ezgisi Osman Zeki Üngör'e aittir.
• Farklı türdeki eserler (M\u00DCZ.5.1.2): Türkü, marş, ninni ve çocuk şarkısı gibi türler karakterlerine uygun söylenir. Ninni yumuşak, marş canlı ve kararlı söylenir.
• Belirli gün ve haftalar (M\u00DCZ.5.1.3): Cumhuriyet Bayramı, 23 Nisan, Öğretmenler Günü ve Atatürk Haftası gibi günlere ait eserler söylenir.
• Ortak repertuvar (M\u00DCZ.5.1.4): Sınıfça belirlenen ve herkesin bildiği eserlerdir. Bu eserler birlikte, uyum içinde ve aynı tempoda söylenir.

Bedensel eşlik (M\u00DCZ.5.1.5), ritim duygusunu geliştirir. El çırpma, parmak şıklatma, dizlere vurma ve ayakla yere vurma gibi hareketler kullanılır. Vuruşlar eserin ölçüsüne uygun olmalıdır.

Örnek: 2/4'lük bir eserde kuvvetli vuruşta dizlere, zayıf vuruşta el çırparak eşlik edebilirsin. 3/4'te ise kuvvetli-zayıf-zayıf düzeni kullanılır.

Güzel sanatlar; müzik, resim, heykel, mimari, edebiyat, tiyatro ve dans gibi dallardan oluşur. Kavramları sınıflandırırken hangi sanat dalına ait olduğuna bakılır (M\u00DCZ.5.1.7).