7. Sınıf Fen Bilimleri
7. Sınıf Fen: Atom, Element, Bileşik ve Karışımların Ayrılması (Gelişmiş Not)
Klevi Fen Laboratuvarı · Klevero ekibi · yapay zekâ destekli · Güncellendi:
Kazanımlar
FB.7.5.1Atomun yapısını ve yapısındaki temel parçacıkları çözümleyebilmeFB.7.5.2Geçmişten günümüze atom kavramı ile ilgili bilimsel bilgilerin değişebileceğini sorgulayabilmeFB.7.5.3Farklı moleküllere ait bilimsel model oluşturabilmeFB.7.5.4Saf maddeleri element ve bileşik olarak sınıflandırabilmeFB.7.5.5Periyodik tablodaki ilk 18 elementin isimlerini sembolleriyle yapılandırabilmeFB.7.5.6Periyodik tabloda grup ve periyotları karşılaştırabilmeFB.7.5.7Bileşiklerin isimlerini formülleriyle yapılandırabilmeFB.7.5.8Karışımları homojen ve heterojen olarak sınıflandırabilme
Konu Özeti
Madde, atomlardan oluşan ve kendine özgü özellikleri olan her şeydir. Bu konuda atomun yapısını, element ve bileşik ayrımını ve karışımların nasıl ayrıldığını öğreneceksin. Periyodik tablo, maddeleri anlamak için en önemli araçlardan biridir. Konu, deney yaparak ve model kurarak daha kolay öğrenilir.
Temel Kavramlar
Atom, maddenin kimliğini koruyan en küçük yapı taşıdır. Atomun ortasında çekirdek bulunur. Çekirdekte proton ve nötron vardır. Elektronlar çekirdeğin çevresinde elektron bulutu denen bölgede hareket eder.
| Parçacık | Yük | Yeri |
|---|---|---|
| Proton | + (pozitif) | Çekirdek |
| Nötron | 0 (yüksüz) | Çekirdek |
| Elektron | − (negatif) | Çekirdek dışı (elektron bulutu) |
- Nötr atomda proton sayısı elektron sayısına eşittir.
- Atom numarası = proton sayısıdır. Her elementin atom numarası farklıdır.
- Kütle numarası = proton sayısı + nötron sayısıdır.
- Atomun kütlesi hemen hemen çekirdeğin kütlesidir, çünkü elektronun kütlesi çok küçüktür.
Kütle numarası = proton sayısı + nötron sayısı
Atom modelleri bilimsel bilgiyle birlikte değişmiştir. Dalton atomu bölünemez bir küre olarak tanımlamış, Thomson üzümlü kek modelini önermiş, Rutherford ise pozitif yüklü küçük bir çekirdek bulmuştur. Bohr elektronların enerji düzeylerinde bulunduğunu, modern model ise elektronların yerinin kesin bilinemeyeceğini söylemiştir.
Saf madde, tek tür atom ya da molekülden oluşur. Element yalnızca tek cins atomdan oluşur (Fe, O₂, He, C). Bileşik ise iki veya daha fazla farklı elementin kimyasal olarak birleşmesiyle oluşur (H₂O, CO₂, NaCl). Bileşiğin formülü sabittir; su her zaman H₂O'dur.
Sodyum, periyodik tablonun 1. grubunda ve 3. periyodunda yer alan bir alkali metaldir. Atom numarası 11, kütlesi yaklaşık 22,99'dur.
Karışım, birden fazla maddenin kimyasal özelliklerini kaybetmeden bir araya gelmesidir. Karışımdaki maddeler fiziksel yöntemlerle ayrılabilir. Homojen karışımda bileşim her yerde aynıdır (tuzlu su, hava). Heterojen karışımda maddeler ayırt edilebilir (kum-su, yağ-su).
Notun devamı (Klevero uygulamasında)
- Adım Adım Örnekler
- Sık Yapılan Hatalar
- Mini Özet Tablo
- Kontrol Soruları