klevero7. Sınıf Müzik
Çalgı Türleri ve Çalgı Toplulukları (7. Sınıf Müzik)
Klevi Sanat ve Spor Stüdyosu · Klevero ekibi · yapay zekâ destekli · Güncellendi:
Kazanımlar
Mü.7.B.4Çalgı türleri ve çalgı topluluklarını ayırt eder.
Konu Özeti
Müzik, sesleri belirli bir düzende bir araya getirerek duygu ve düşünce anlatma sanatıdır. Bu sanatın en önemli araçları çalgılardır. Çalgılar sesi nasıl çıkardıklarına göre gruplara ayrılır. Bu konuda çalgı türlerini ayırt etmeyi ve çalgıların bir araya gelerek oluşturduğu toplulukları tanımayı öğreneceksin.
Temel Kavramlar
Çalgı, müzik sesleri çıkarmak için kullanılan araçtır. Her çalgı sesi farklı bir yolla üretir. Bu yüzden çalgıyı tanımanın en kolay yolu sesin nasıl çıktığına bakmaktır.
| Çalgı türü | Ses nasıl çıkar? | Örnekler |
|---|---|---|
| Telli çalgılar | Tellerin parmak, yay veya mızrapla titreştirilmesiyle | Bağlama, gitar, keman, viyolonsel, kanun, ud |
| Nefesli çalgılar | Çalgının içine üflenen havanın titreşmesiyle | Ney, kaval, flüt, klarnet, obua, trompet |
| Vurmalı çalgılar | Çalgıya el veya çubukla vurulmasıyla | Davul, def, zil, bendir, timpani, darbuka |
| Tuşlu çalgılar | Tuşlara basılmasıyla | Piyano, org, akordeon |
Önemli: Piyano hem tuşlu hem telli özellik taşıyabilir. Ders kitabındaki sınıflandırmayı esas al ve sesin nasıl üretildiğini düşün.
Çalgı Toplulukları
Aynı ya da farklı türdeki çalgıların birlikte çalmasıyla çalgı toplulukları oluşur. Topluluğu ayırt ederken üç noktaya bakılır: hangi çalgılar kullanılıyor, kaç kişi var, şef var mı ve hangi müzik türü çalınıyor.
| Topluluk | Özellik |
|---|---|
| Orkestra | Çok sayıda çalgıcıdan oluşur; telli, nefesli ve vurmalı çalgılar birlikte çalar; şef yönetir (senfoni orkestrası gibi). |
| Oda müziği topluluğu | Az sayıda çalgıcıdan oluşur (üçlü, dörtlü gibi); genellikle şefsizdir (yaylı dörtlü gibi). |
| Bando | Genellikle nefesli ve vurmalı çalgılardan oluşur; açık havada marşlar ve törenlerde çalar (mehter bunun tarihî örneğidir). |
| Türk halk müziği topluluğu | Bağlama, kaval, davul, zurna, def gibi halk çalgılarıyla oluşur. |
| Türk sanat müziği topluluğu (fasıl) | Ud, kanun, keman, ney, kemençe gibi çalgılardan oluşur. |
| Koro | Çalgı değil insan seslerinden oluşan topluluktur; çalgı eşlik edebilir. |
- Şef varsa ve topluluk kalabalıksa: orkestra.
- Sadece nefesli ve vurmalı çalgılar, törenlerde: bando.
- Az kişilik, şefsiz topluluk: oda müziği.
- Halk çalgılarıyla yapılan topluluk: halk müziği topluluğu.
Notun devamı (Klevero uygulamasında)
- Adım Adım Örnekler
- Sık Yapılan Hatalar
- Mini Özet Tablo
- Kontrol Soruları