Kendi Potansiyelini Değerlendirme (AYT Psikoloji Notu)

Konu Özeti

Potansiyel, bireyin henüz ortaya koymadığı ama uygun koşullar ve çabayla geliştirebileceği yetenek, beceri ve kapasiteleri kapsar. Kendi potansiyelini değerlendirmek, güçlü ve gelişime açık yönleri, ilgi ve değerleri ile sınırlarını gerçekçi biçimde tanımak demektir. Bu tanıma, hedef belirleme ve alan seçiminin temelini oluşturur. Konu, AYT'de benlik, öğrenme ve motivasyon bağlamındaki sorularda karşımıza çıkar.

Temel Kavramlar

Potansiyel ile mevcut performans aynı şey değildir. Performans, şu anki bilgi, beceri ve çabanın sonucudur. Potansiyel ise bu kapasitenin geliştirilebilecek kısmıdır.

Gerçekçi değerlendirme = nesnel veri + dönüt + öz gözlem

Potansiyeli etkileyen başlıca etmenler şunlardır:

• Kalıtım: yetenek ve mizaç gibi biyolojik temeller
• Çevre: aile, okul, kültür ve fırsatlar
• Motivasyon ve çaba: potansiyelin kullanılmasını sağlar
• Benlik algısı: kişinin kendini nasıl gördüğü
• Deneyimler: başarı ve başarısızlık yaşantıları

Gerçekçi değerlendirme; hedeflerin ne çok kolay ne de ulaşılamaz olmasını, doğru alan ve bölüm seçimini ve zamanın verimli kullanılmasını sağlar. Ayrıca gereksiz hayal kırıklığını ve kaygıyı azaltır.