kleveroAYT T.C. İnkılap Tarihi
Atatürk Dönemi Dış Politika (1923-1938) Konu Notu
Klevi Sosyal Bilgiler Odası · Klevero ekibi · yapay zekâ destekli · Güncellendi:
Kazanımlar
4.2Atatürk Dönemi’nde (1923-1938) Türkiye Cumhuriyeti’nin dış politikasındaki başlıca gelişmeleri…
Konu Özeti
Atatürk döneminde dış politika, yurtta sulh, cihanda sulh ilkesine dayanır. Temel amaç, Lozan'da çözülemeyen sorunları diplomasiyle çözmek, ülkenin güvenliğini sağlamak ve uluslararası alanda saygın bir konum kazanmaktır. Bu dönemde Türkiye, statükoyu koruyan ve barışçı yöntemleri tercih eden bir çizgi izlemiştir. 1923-1938 arasındaki antlaşmalar bu çizginin somut örneklerini oluşturur.
Temel Kavramlar
Yurtta sulh, cihanda sulh = iç barış + dış barış
- Tam bağımsızlık: Dış politikada hiçbir devletin vesayetini kabul etmemek.
- Statükoyu koruma: Lozan ve sonrasındaki antlaşmalarla belirlenen sınırları ve düzeni korumak.
- Revizyonizm: Antlaşmalarla kurulmuş düzeni değiştirmeye çalışma; Almanya, İtalya ve Japonya bu tutumu benimsemiştir.
- Bölgesel güvenlik: Komşularla ikili ya da çok taraflı paktlarla barış ve güvenliği sağlama.
| Sorun | Çözüm |
|---|---|
| Musul | Ankara Antlaşması (1926): Musul Irak'ta (İngiliz mandası) kaldı; Türkiye'ye petrol gelirinden 25 yıl süreyle pay verildi. |
| Mübadele ve mal sorunları | Ankara (1925) ve Atina (1930) anlaşmalarıyla çözüldü; Yunanistan ile dostluk kuruldu (1930). |
| Boğazlar | Lozan'da askerden arındırıldı ve uluslararası komisyon denetimine bırakıldı; Montrö (1936) ile tam egemenlik sağlandı. |
| Hatay | Fransa ile görüşmeler ve Milletler Cemiyeti süreci sonunda bağımsız Hatay Devleti (1938), 1939'da Türkiye'ye katılım. |
Notun devamı (Klevero uygulamasında)
- Adım Adım Örnekler
- Sık Yapılan Hatalar
- Mini Özet Tablo
- Kontrol Soruları