Kimyasal Tepkimelerde Hesaplamalar: Mol Kavramı ve Dönüşümler

Konu Özeti

Kimyada tanecikler (atom, molekül, iyon) çok küçük olduğu için tek tek sayılamaz. Bu yüzden maddeler mol birimiyle ölçülür ve kütle, tanecik sayısı, gaz hacmi arasında geçiş yapılır. Bu konu, kimyasal hesaplamaların temelini oluşturur. Tepkime denklemlerindeki tüm hesaplamalar bu dönüşümlere dayanır.

Temel Kavramlar

1 mol, 6,02·10²³ tane taneciğin oluşturduğu miktardır. Bu sayıya Avogadro sayısı (NA) denir. Tanecik sayısı ile mol sayısı doğru orantılıdır.

Tanecik sayısı = n · NA (NA = 6,02·10²³)

Atom kütlesi (akb) ile mol kütlesi (g/mol) sayısal olarak aynıdır. Bileşiklerde mol kütlesi, formüldeki atom kütlelerinin toplamıdır. Bu hesapta H=1, C=12, N=14, O=16, Na=23, S=32, Ca=40 alınır.

n = m / MA (m: kütle (g), MA: mol kütlesi (g/mol))

Gazlarda Hacim ve Normal Şartlar (NŞA)

Normal şartlar, 0 °C sıcaklık ve 1 atm basınçtır. Bu şartlarda 1 mol gaz, gazın cinsine bakılmaksızın 22,4 litre hacim kaplar. Eşit mol sayılı gazlar aynı şartlarda eşit hacim kaplar.

n = V / 22,4 (V: NŞA'da gaz hacmi, litre)

Mol Kütlesi Örnekleri

• H₂O için MA = 2·1 + 16 = 18 g/mol
• CO₂ için MA = 12 + 2·16 = 44 g/mol
• CaCO₃ için MA = 40 + 12 + 3·16 = 100 g/mol
• 1 mol H₂O molekülünde 2 mol H atomu ve 1 mol O atomu, toplam 3 mol atom bulunur.