TYT Türkçe: Yazım Kuralları ve Metin Düzenleme

Konu Özeti

Yazdıklarını düzenlemek, metni yazım ve noktalama açısından gözden geçirip hataları düzeltmek demektir. TYT'de yazım soruları genellikle 'Aşağıdakilerin hangisinde yazım yanlışı vardır?' biçiminde sorulur. Bu yüzden büyük harf, kesme işareti, birleşik ve ayrı yazılan sözcük kurallarını iyi bilmek gerekir. Konuyu kuralları ezberlemek yerine örneklerle pekiştirmek en etkili yoldur.

Temel Kavramlar

• Cümle başındaki ilk sözcük büyük harfle başlar.
• Özel adlar büyük yazılır: Ayşe, Ankara, Karadeniz, Atatürk.
• Kişi adlarından önce gelen unvanlar büyük yazılır: Doktor Ali Bey, Sayın Müdür.
• Kurum adları büyük yazılır: Millî Eğitim Bakanlığı, Türk Dil Kurumu.
• Dil, millet ve din adları büyük yazılır: Türkçe, Almanca, İslam. Ancak 'Türkçe dersi' gibi kullanımda dil adı büyük kalır.
• Gün ve ay adları belirli bir tarihi göstermiyorsa küçük yazılır: pazartesi günü, nisan ayında.
• Özel ada gelen çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılır: Ankara'ya, Ayşe'nin.

Temel Kavramlar

• Özel adlara gelen yapım ekleri ayrılmaz: Türkçe, Ankaralı, Atatürkçülük.
• Kısaltmalara gelen ekler okunuşa göre kesmeyle ayrılır: TDK'nin, TBMM'de.
• Sayılara gelen ekler kesmeyle ayrılır: 1990'da, 5'inci. Yazıyla yazılan sayı eki ayrılmaz: beşinci.
• Anlam kaynaşmış birleşik sözcükler bitişik yazılır: kaşkorse, hanımeli, akşamsefası.
• Pekiştirmeli sözcükler bitişik yazılır: apaçık, kapkara, yemyeşil.
• Ünlü düşmesi veya türemesi olan birleşikler bitişik yazılır: kaybetmek, sabretmek, affetmek.
• 'Ki' bağlacı ayrı, '-ki' eki bitişik yazılır: Dedi ki, benimki, evdeki.
• 'De/da' bağlacı ayrı yazılır ve ünsüz benzeşmesine uğramaz: Sen de gel. 'De/da' bulunma eki bitişik yazılır: evde, kitapta.