Bağ Enerjileri ve Tepkime Entalpisi: Konu Notu

Konu Özeti

Bu konuda molekülerdeki kovalent bağların kırılıp oluşmasında harcanan ve açığa çıkan enerjiyi inceleyeceksin. Bağ enerjisi, bir tepkimenin enerji değişimini (ΔH) tahmin etmenin pratik bir yoludur. Gaz halindeki maddeler için kırılan ve oluşan bağların enerjilerini karşılaştırarak tepkimenin endotermik mi ekzotermik mi olduğunu bulursun. Bu yöntem AYT'de sık sorulan bir konudur.

Temel Kavramlar

Gaz halindeki bir molekülde belirli bir kovalent bağın 1 molünü kırmak için gereken enerjiye bağ enerjisi denir. Bağ kırılması her zaman enerji gerektirir (endotermik). Bağ oluşumu ise enerji açığa çıkarır (ekzotermik). Birimi kJ/mol'dür.

• Bağ enerjisi büyüdükçe bağ daha sağlamdır ve molekül daha kararlıdır.
• Aynı atomlar arasında bağ sayısı arttıkça bağ enerjisi artar, bağ uzunluğu azalır: C–C < C=C < C≡C (enerji), C–C > C=C > C≡C (uzunluk).
• Bağ enerjisi ile bağ oluşum enerjisi mutlak değerce eşittir, işaretleri zıttır.
• Tablodaki değerler ortalama bağ enerjileridir; bu yüzden hesaplamalar yaklaşıktır.

Bağ Enerjilerinden Entalpi Hesabı

Tepkimede girenlerdeki bağlar kırılır (enerji alınır), ürünlerde yeni bağlar oluşur (enerji verilir). İkisinin net farkı tepkime entalpisini verir. Yöntem, tüm maddelerin gaz halinde olduğu tepkimelerde geçerlidir.

ΔH = Σ(kırılan bağ enerjileri) − Σ(oluşan bağ enerjileri)

• Kırılan bağ enerjisi toplamı > oluşan bağ enerjisi toplamı ise ΔH > 0, tepkime endotermiktir.
• Kırılan bağ enerjisi toplamı < oluşan bağ enerjisi toplamı ise ΔH < 0, tepkime ekzotermiktir.
• Girenlerde ve ürünlerde katsayılar bağ sayısıyla çarpılmalıdır.