1960 Sonrası Dünya Siyaseti: Yumuşama, Çatlaklar ve Soğuk Savaş'ın Sonu

Konu Özeti

1960'lardan itibaren iki kutuplu dünya düzeni (ABD ve SSCB) sürerken blok içinde çatlaklar belirmiştir. Nükleer tehlike nedeniyle doğrudan çatışma yerine gerilimi azaltma arayışları öne çıkmıştır. 1989-1991 arasında Doğu Bloku çözülmüş ve SSCB dağılarak Soğuk Savaş sona ermiştir.

Temel Kavramlar

• İki kutuplu düzen: Dünya siyasetinin ABD ve SSCB etrafında iki blok halinde örgütlenmesi.
• Yumuşama (Détente): 1970'lerde iki blok arasında gerilimin azalması ve silah sınırlama görüşmeleri.
• Blok içi çatlak: Bloğa bağlı bir devletin kendi politikasını izlemesi (örneğin Çin-SSCB ayrılığı, Fransa'nın NATO kararı).
• Bağlantısız Ülkeler Hareketi: Her iki bloğa da katılmayan devletlerin oluşturduğu yapı (Belgrad Konferansı, 1961).
• Kutupluluk: İki kutuplu düzen 1991 sonrası ABD'nin öne çıktığı tek kutuplu yapıya dönüşmüştür.

İki kutup (ABD – SSCB) → Yumuşama → Blok içi çözülme → Tek kutup (ABD)