Atatürk Dönemi Dış Politika (1923-1938) Konu Notu

Konu Özeti

Atatürk döneminde dış politikanın temel ilkesi 'Yurtta sulh, cihanda sulh' sözüdür. Amaç, Misak-ı Milli sınırları içinde tam bağımsızlığı korumak, uluslararası alanda eşit bir devlet olarak tanınmak ve sorunları barışçı yollarla çözmektir. Lozan Antlaşması'ndan sonra Musul, Hatay, Boğazlar, nüfus mübadelesi ve Osmanlı borçları gibi sorunlar diplomasi ile ele alınmıştır. Bu dönemde Türkiye, bölgesel paktlar ve Milletler Cemiyeti üyeliği ile güvenliğini güçlendirmeye çalışmıştır.

Temel Kavramlar

• Gerçekçilik ve akılcılık: Güç dengeleri dikkate alınır.
• Tam bağımsızlık: Kapitülasyonlar ve mali-siyasi vesayet kabul edilmez.
• Barışçılık: Sorunlar önce diplomasi ve antlaşmalarla çözülür.
• Dengeli politika: Büyük devlet rekabetinde taraf olunmaz; ikili ve bölgesel ittifaklarla güvenlik aranır.
• Sorunların sırayla çözülmesi: Lozan'da kalan konular dönemin dış politika gündemini oluşturur.

Montrö (1936) = Boğazlarda Türk egemenliği + askerlendirme hakkı + denetimli geçiş rejimi