Mantık: Önerme ve Yapısı

Konu Özeti

Doğru ya da yanlış hüküm bildiren, kesin bir yargı içeren ifadelere önerme denir. Bir önermenin doğruluk değeri ya doğrudur (D, 1) ya da yanlıştır (Y, 0); ikisi birden olamaz ve ikisinin dışında bir değer alamaz. Bu konuda önermeyi diğer ifadelerden ayırmayı ve değili (olumsuzu) bulmayı öğreneceksin. Sınavdaki soruların çoğu bu iki beceri üzerine kuruludur.

Temel Kavramlar

• Bildirim (haber) cümleleri hüküm taşıdığında önermedir: 'İstanbul Türkiye'nin başkentidir.' (Y)
• Soru, emir, ünlem, dilek ve istek cümleleri önerme değildir: 'Kaç yaşındasın?', 'Kapıyı kapat.'
• Doğruluğu kişiden kişiye, zamandan zamana değişen kanaat cümleleri önerme değildir: 'Mavi en güzel renktir.'
• Herkes tarafından aynı şekilde doğrulanabilen ya da yanlışlanabilen ifadeler önermedir: 'Her çift sayı 2'ye bölünür.' (D)
• Değişken içeren ifadeler (x + 1 > 4 gibi) x'e değer verilmedikçe önerme değildir; bunlara açık önerme denir.
• Önermeler genellikle p, q, r harfleriyle gösterilir.

Önermenin Değili ve Doğruluk Değeri

Bir önermenin değili p' ile gösterilir ve doğruluk değeri orijinal önermenin tersine döner. Bir önerme ile değili aynı anda doğru ya da aynı anda yanlış olamaz. Değilin değili kendisine eşittir.

p = 1 ise p' = 0; p = 0 ise p' = 1; (p')' = p